Eg'gwaak'sing miinwaa gmina maadziwin zhiwe Entam'gaab'widjig
Kendan Eg'gwaak'sing, miinwaa ezhi nii'zaan'ag, miinwaa waa zhi ngoj'too'yin miinwaa waa zhi ngaab'doo'yin.
Maanpii entam'bii'gaa'deg
Kendan
Wenesh ge zhiweb'zi'pa wiya giishpin beshaa yaat maa'ge bind'naam'tang Eg'waak'sing?
En'daa'yin temgad gda o'de. - Mii zhiwe end'niz'ying, wiij'gend'waa'ying giiwe ezaag'gang'gid'waa, ezhi ngod'we'aan'giz'ying, kwiich'kii'enh'naan'nig miinwaa giiwe ezaag'gang'gid'waa. Nzaam zhiwe pa'ne gda yaa'mi, mii go ga'ye zhiwe teg mina maad'zi'win.
Mii maanda enji kitchi piitendaagog endaa'daa'ying wii biin'naa'gwag wii yaa'ying. Waa zhich'ge'ying wii biin'naa'gog endaa'ying gwa gdaa kshkoo'gwan. Aapiji gwa gdaa maam'kaa'dendam kina ezh'chi'geng waa zhi nishing.
Temgad gwa zhiwe ezhwebag temgag biindig eg'waak'sing, mndoo'kak miinwaa ooshmi wiya zhiweb'zid:
- shkiinhzh'gon, jaanhsh miinwaa gon'daang jii'chiis'ne'zin
- Giw'kaa'win miinwaa skwaa'gan maawn'ji'se
- gzii'ba'we naa'mo maage tkoo'naa'mo
- Giish'knaam shkaa
- maa'naaskaa'gon gegoo
Giishpin nendman gda paa'men'migon, maa'ge zhiwe waaj'gend'wa'jig paa'men'mig'naa'waa gegoo, gdaa gi'noo'naa owa mina' maad'ziwin enkii'taa'get we'wiip'gwa.
Be'maad'zid'jig go daa'psi'kaawg'naa'waa beb'kaan maanda eg'gwaak'sing miinwaa manj go minig wiya besha eyaad maa'ge gaa'biind'naam'tang, kina gwa wiya beb'kaan zhiweb'zi maanda eg'gwaak'sing nji. Binoojiinh'yig, Getchi piit'zid'jig miinwaa giiwe emina'maadzis'gwaa maa'ge go yaabi gegoo ezhi aawk'zid'jig. dbishkoo wiya, giish'kna'mat, maa'naas'kaa'gwat gegoo, maa'ge aanind gegoo waa zhi tkoo'naam'at.
Wenesh owe Eg'gwaak'sing?
Eg'gwaak'sing aawan owe ezhni'kaadeg zhash'kwe'doonh e'maa'jii'ging miijim'ing maa'ge goji mndoo'kaag. Eg'gwaak'sing daa'mkade'yaa, daa waab'shkaa' maage go gegoo bkaan'daa naan'de. Naad'god'nong go go daa wiin'naa'got maa'ge bkwen'ez'gan maa'ge daa nchiim'waa'got.
Wii maa'jii'ging maanda Eg'gwaak'sing nind'wendaan wii biish'wang miinwaa gegoo ezhii'gag wii maad'ziim'gag. Mii dash bgidnang owe"zhash'kwedoonhsan" now'giizhig aapiji ninda gaa'si'noon bemaadzid'jig gwa daa biind'nam tam'waat gaa'wii kenj'gaad'es'noo. Kitchi biind'nam'ta'ming ninda zhash'kwe'doonhs'an kitchi niibna miinwaa go zhiwe kina be'maa'sing go gaa'wii nish'isnoo wii mina maad'zii'yin.
Zhiwe enji maa'jii'ging maanda Eg'gwaak'sing biindig, waa'sech'ganing gii'taa'ying, gdi'gii'gaanh'ing, naak'niigan'ing, aas'maa'tig jiibaakwe'gamigong, wiig'waam'enhsing miinwaa enji gzii'biig'ni'geng.
Nsid'waab'dan
Nsid'waab'daming gwa eg'gwaak'sing nishin wii naag'da'wen'diz'yin mina maad'ziwi'ning miinwaa zhiwe endaa'yin. Pii'chin gwa nda ken'dan endaa'yin.
Biish enji'baam'gag
- Biish enji kwa'sing maa'ge temgag nzaam niibina goji, gaa'wii goji waazhaam'gag, maage nzaam bang'gii piit'naam'de.
- Baash'ki'ne'aab'te maa'ge nsaa'ba'ye nji zhiwe daab'teg wiig'waam'enhsing. maa'ge jii'baa'kweng.
- Biish goji nji'gaag, maa'ge pak'waa'ning nji maage enji maawk'mag, biiwk'shkaag mchi'sag naam'sag maa'ge moosjh'kang.
Zhiwe endaang etem'gag genji maad'ziim'gag'ba maanda eg'gwaak'sing
- Aas'maa'tig b'eng'wang
- Msa'gaak'ong, waa'sech'ganing giitaa'ying aas'maatig gii'taa'ying miinwaa msan enji gna'wenj'gaa'de
- Emzinigan'aawang dbishkoo cardboard mka'koonhsan
- Ne'saa'by'ig zhiiginan dbish'koo naak'niigin maage biindig etemgag.
Da'kendan giishpin temgag eg'gwaak'sing endaa'yin. Naabin:
- Naam'sag.
- Naam'a'ying maa'ge shkwe'aang goji zgak'sing
- Naami jii'baa'kwe'gamigong maa'ge wiig'waam'enhsing kitchi naaganing
- Zhiwe aas'maatig, jii'gi gzii'biig'she naagan'ing maa'ge epang'daa'sing
- Naam'a ying waa'sech'ganing
- Taas'wining
- Goji endji mndoo'kag endaahyin.
Gaa go kina eg'gwaak'sing waamb'ji'gaa'desnoo. Daa maa'jii'gin gegwa biinja'ying aas'maa'tig miinwaa shpiming nike'aa. Nda kendan eggwaaksing goji mndoo'kag miinwaa gaan'nji mgi'gaag maa'gegaanji moosh'kang.
Zhich'gen gegoo- Mii'gaa'dan eg'gwaak'sing
Aaniish ge zhich'ge'yaanh giishpin pka'maa eg'gwaaksing?
Jiibwaa zhich'ge'yin wii biin'too'yin eg'gwaaksing, aabdig gwii eng'waamis jiibwaa mi naam'tamin zhi'gwek niwe zhashk'we'doonh'san miinwaa gwa yaabi aanin. Aabdig gdaa biiskaan gegoo wii gbiing'wep'za'yin. Ne'ye gdaa biisk'kaan (N95 gbiing'gweb'zawin), waan'kii'win shkiinhzh'go'kaaj'gan'nan miinwaa mshkweg'ni mji'kaawnag.
Giishpin gwa temgag wii dakendman pa'piichin, eggwaaksing zhashk'we'doonhsan go damib'de'noon naw'giizhig. Gejich'gemba jiib'waa biin'chi'ge'yin, mem'dige'gwa binoojiinhyig, getchi piid'zid'jik miinwaa gii'we netaa maa'naad'naam'jig daazaag'jiit'mook zhiwe enji biin'ch'ge'yin. Kwejim owa mina maad'ziwin enkii'tang maa'ge gmish'kii'niniim/kwe giishpin ooshmi wii kend'man.
Biin'toon gwa bangii
Gdaa biintoon go zhiwe gni'genh gwa en'go'kwaag bezhig kitchi garbage mshkimad gdaa aabtoo'iig'naan dash (1 square metre). Maanda gdaa zhich'ge:
- Mkan owe temgag, miidash ji naa'chi'ge'yin.
- Giji mkan miinwaa naa'toon zhiwe enj'baam'gag eg'gwaak'sing. Dbish'koo giishpin be'maawk'mag e'ji'gaa'gwenh.
- Zhiwe enji teg'wenh ne'biish'wang go we'wiip daa naa'chi'gaa'de jiibwaa bskaa'biim'gag owe eg'gwaak'sing shkwaa biin'chi'gaa'deg.
- Biis'kaan wii waan'kii'yin gwiw'nan owe egwaan'naawk'ni'ke'aag, weweni ka gbiing'kwe'pis, ewaan'kiim'gag shkiinzh'gwa kaaj'gan'an miinwaa mshkweg'ni mji'kaaw'nag. Kina gwa gegoogdaamkaanzhiwe besha yaa;yin daa'we'gamigong.
- Zhitoon waa na'kaaz'yin, akik miinwaa nbiish miinwaa bangii naagani gzii'biig'ni'gan.(gaawii gegoo ezhi mna'mog'si'nog) miinwaa gwa yaabi bezhig akik temgag baa'naa'gog nbiish. Giishpin wii bii'na'man owe ebaatig aas'maatig na'kaa'zan baking soda meshk'wad.
- Biintoon zhiwe gija'ying
- Gzii'yan zhiwe gija'ying ka'na'kaaz'an gdi'gii'gaanh miinwaa owe gziibiignigan maage bis'chi'gan wii biin'too'yin.
- Ka bengwaan na'kaaz'yin zhiwe gdi'gii'gaanh'yin shkwaa zii'koo'biig'na'man ebiinaa'gok nbiishing miidash we'weni ji beng'wa'man.
- Gegwaa bgind'nang'ge maanda bengali aasmaatig wii kitchi nsaa'baa'yig.
Aanch'si'doon gegoo owe e'ne'semgag maagi wii zii'koo'bii'gang gegoo(dbish'koo aas'maa'tig e'gooj'gig, kitchi gdi'giig'non miinwaanaak'nii'gin'wan) nii'we tinowan aapiji eg'gwaak'sing'gin miinwaa aapiji be'naat'kin. Giji pag'doon owe aapiji eg'gwaak'sing maa'ge aapiji be'naa'dag we'wiip we'weni.
Kwed'wen wii naad'maa'goo'yin giishpin nzaam mchaam'gag waa biin'too'yin.
Gnoonish awa wiigwaaman gen'wen'dang maa'ge go besha e'yaat Environmental Health Officer (EHO) giish'pin nend'man en'daa'yin tem'gag:
- Bezhig maa'ge ooshmi etem'gag eg'gwaak'sing ooshmi mchaag 1 square metre
- Ooshmi nswi maawng'deg eg'gwaak'sing noon'daash dash 1 square metre
- E'maawng'deg eg'gwaak'sing e'bskaa'biim'gag gegwaa shkwaabiin'chigeng
- E'maawng'deg zeng'gag e'de naa'toos'wan kiin.
Giishpin tek niib'na eg'gwaak'sing (ooshmi 1 square metre), giishpin pskaa'biim'gag aan'we gegwa shkwaa biin'toong, maa'ge wiya maajii maa'naad'naam'at, maa'ge go yaabi bkaan zhi aawk'zid, gda wiik'mi'goo ji wind'maa'ge'yin zhiwe wigwam emin'zhaand'ang maa'ge besha e'yaat Environmental Health Officer (EHO) wii debnaman kidwin waa zhich'ge'yin miinwaa waa zhi biin'too'yin endaa'yin.
Zhichgen gegoo - Ngaabdoon wii bwaa gwaak'sing
Aaniish ge zhich'ge'yaamba wii ngaab'doo'waanh eg'gwaak'sing?
Wen'pa'nat ge zhich'gemba:
Waab'da'man nbiish maage new'sing goji we'wiip zhich'gen
- Da'kendan endaa'yin enji maajii'aawk'mok, aas'maa'tigoon' waa'sech'ganan, pak'waaning, enji maaw'mag bii'yaap'kon, gzii'biig'naag'ne pkak'sa'gon maa'ge naag'nan giishpin goji nji'gaak. Giish'pin goji nji'gaak maa'ge nsaa'baa'yik, beng'wan miidash ji naa'too'yin.
- Da'kendan pa'pii'chin giishpin nbiish'wang zhiwe waa'sech'gan'ing mem'di'ge go biboong.Giishpin mka'man we'wiip' beng'wan zhiwe nsaa'baa'yig.
We'weni gdaa zhich'ge wii zhiibaa'aan'mag endaa'yin.
- Nsaawk'nan baam'skwaa'sing maa'ge nsaawk'nan waa'sech'gan pii gzii'biig'zhe'yin maa'ge jii'baak'we'yin. Bgid'nan wii mib'deg jina mi shkwaa gii'zhii'taa'yin.
- Da'kendan beng'waas'ji'gan, wiig'waam'enhsan miinwaa jii'baak'kwe gamigong biim'skwaas'jiganag, gzhaap'kiz'ganan miinwaa mide gzhaap'kiz'gaanhsan aabdeg wii naas'ing owe ko'jiing.
- Nsaawk'nan waa'sech'gan'an, pii zhi'semgag. Biim'skwaash'jiganag na'kaaz'an pii dawendming.
Kii kendaan na?
Giishpin go ka'waab'da'man e'biishwang miinwaa baa'teg en'daa'yin mii maanda gezhi ngaab'dooyin wiib'waa gwaak'sing miinwaa jiib'waamaa'jii'ging.
Giizhoo'toon endaa'yin miinwaa ji mina ne'sem'gak.
- Aach'kin'gaanh'sing en'ji tka'teg gwanda ji zhoo'am'maa'ge enji mdoo'kak gwa da ji zhiwe'bat wii gwaak'sing miinwaa zhiwe gii'taa'ying.
- Zhiwe taaswinan miinwaa kitchi pab'winan da tenwan gaa'wii go jii'ga'ing aas'maatig wii naad'maa'gemgag wii zhii'baan'mag.
Moon gegoo ge gwaak'sing'ba.
- Naazh'nan gegoo e'zgak'ni'gaadeg, mem'dige go namm'sag maa'ge taas'wining.
- Goji pag'dan ne'saa'ba'yig maa'ge e'bnaadag miinwaa owe ne'chii'maawg'gwag.
- Gegwaa kos'doo'ke msan biindig.
- Moon naak'niigin wiig'waam'enhsing miinwaa naam'sag ne'saa'ba'yig.
- Gegwaa zgak'nange mzinigan mka'koonhsing zhiwe naam'sag mchi'sag.
Aab'dig ji biin'naa'gog miinwaa ji baa'teg endaa'yin.
- Baa'naagok miinwaa ebaa'teg gija'ying gwa ga'ye nsaa'baayenoon.
- Naaganan wii zhij'wang nakii'waanhsan wii tkaas'ji'ge'yin, mkomii taaswin miinwaa nakii'waanhs waa wiikwaasdood nbiish.
- Enji gzii'biig'ni'gerng, enji gzii'biig'zheng, miinwaa naam'sag ji biinteg, gaa'wii gegoowaa niisk'kaawng'deg.
- Biintoon naak'niigan miinwaa kitchi pabwinan pa'piichin.
- Waa ni zhij'wang
- Na'kaa'zan nakiiwin wii tkaas'ji'ge'yin miinwaa nbiish wii'wiik'waa'sing pii gbwa'naam'deg.
Gji'toon wii'bwaa kitchi nbii'wang en'daa'yin.
- Gegwaa go'yii ke biin'dig. Daapnan owe bengwaasjiganing emaawn'ji'seg endsa pa'ne.
- Geg'waa kitchi ziig'wep'dang'ge niwe ezaag'kii'gin biindig se'gaach'gan'an. Da kendan go ga'ye egwaak'sing zhiwe kik'oong.
- Ko'jiing gdaatoon garbage pa'pii'chin.
- Gba'an owe biish waani zhi'joong.
Gegwaa bgid'nange nbiish wii blind'gemgag endaa'yin.
- Naawk'ma'toon owe biish waa ni zhi'joong pii gmiwang miinwaa gon'kaag.
- Aabdeg naa ji nishimgag owe biish waa ni naasing. Biintoon miinwaa naa'toon pa'piichin.
- Zhiwe kiinhs beshaa daa nii'saa'kii'ema endaayin jiibwaa biind'geb'demgag ma'ge wii ko'sing besha endaa'yin.
"Eg'gwaak'sing wiigwaaming aapiji kitchi niizaanat go daaaawk'ziish'ka'gon miinwaa go zhiwe ezhi ngodawe'aan gizyig. Enh, giishpin baa'tii'nag eg'gwaaksing endaayin. Gaa'wii wen'pan'si'noo wii miik'ming, aab'deg kawaii kwed'we wii naad'maa'goo'yin. Kina dash wiig'wa kina daa naad'maa'ge wii'bwaa kitchi maawn'ji'seg miinwaa waazhi biin'chi 'gaadeg miinwaa nsas'taad'win maanda ezhi'webag. Bangii'shenh go gegoo zhich'geng gdaa naad'maagon wii mina'maad'ziiyin!"
- Agpii agaa aanjchigaadeg: