Kîhkânâkwan Mâmiskôcikâtêwin isi Nêhiyaw Miyw-âyâwin Owiyasiwêwin: Kiskinwahikêwin wîhtamâkêwin

Mînopayiwin ta-isi kistêyihtakosicik kahkiyaw ayisiyiniwak.

Astacikowin ohci mawâcihcikâwina

Nakiskamohtatamowin

Kiskinohtahiwêwin ohci Kêhtê ayak Wâsakâmê Kakêskimiwêwin, ispîhk Mikisiwi-Pîsim 23, 2022, Nêhiyaw Pamîstakêwin Kânata kî-mêkiw pêyak kîsikâw cikâstêpayicikanisihk itahkamikisôwin, "Kîhkânâkwan Mâmiskôcikâtêwin isi Nêhiyaw Miyw-âyâwin Owiyasiwêwin: Ka-mînosihtahk Mînopayiwin ta-isi Kistêyihtakosicik kahkiyaw ayisiyiniwak". Ôma itahkamikisiwin oyâpahcikâtêw ta-pêhtahcik Nêhiyaw kiskinwahamâkêwak ohci, nêhiyawâtisiwin kiskêyihtamowin kanawêyihcikêwak, kiskinwahamawâkanak êkwa kotak wîcihiwêwak ka-âhkamêyihtahk ta-mînopayik Nêhiyaw miyw-âyâwin êkwa itastâw kiki mâmawohkamâtowak asici nahipayiwin ta-mâtinamâkêhk iyinîsiwin ta-wîhtamahk Nêhiyaw miyomahcihowin owiyasiwêwin. Êwako pêyak misi mâmawohkamakêwin paminikêwin ka-mâcihtahk akami nêhiyawâtisiwin tipahaskanihk ohci Kânata ta-natonahk wîhtamâkêwin ohci Nêhiyawak, miyw-âyâwin onahîkâsowak, miyw-âyâwin pamihcikêwin wîcihiwêwak êkwa kâ-piskihtahastâhk êkwa tipahaskanihk ta-wîhtamahk itasiwêwin nawasônikêwin. Pâmwayês ôma itahkamikisiwin, itâskonikêwin isistawin ki-micimimikâtêw asici Kêhtê ayak Wâsakâmê Kakêskimiwêwin ta-kîhkânâkwahk pimohcêskanas kiki mâmiskôcikâtêwin kwayaski-tôtamowin isi.

Kî-ihtakon niyânan mâmiskôcikâtêwina miciminikâtêwa misakâmê ôma kîsikâw, itahto kiskinohtahiwêwin ohci Kêhtê ayak:

Kêhtê aya Leroy Little Bear mîna mâtinamâkêw pîkiskwâtamowin nâkatohkâtcikêwin isihkâtêw "Kipiskêwikawêyin Piscipowi Kwâtakihtawin", ita ka-nakaci pîkiskwatahk âyimihowin ohci sâkocihiwêwin isi maskawâtisiwin êkwa mâmitonêyihcikan miyw-âyâwin ohci Nêhiyawak.

Nôhtê nanâskomâwak kahkiyaw êkwâniki ka-wîcihiwêcik isi ôma mâmiskôcikâtêwin, asici mâka namôya âstamêhk isi pîkiskwêwak, mâmawohkamâtowak, onikânêwak, masinipayitâwin pîkiskwêmohtâwin, oyinikêw êkwa Kêhtê ayak Wâsakâmê Kakêskimiwêwin. Kinanâskomitin kiki ka-mâtinamakêyin kikiskêyihtamowin mîna iyinîsiwin asici niyanân, êkwa kiki kimâmawihitowin asici niyanân pîhci ôma ahcahkowan ohci miyw-âyâwin.

Nitakahkêyihtênân ta-mâtinamâkêyahk ôma kiskinwahikêwin ohci mâmiskôcikâtêwin, kiko ka-nôkosîstamakêhk kîkway ka-pêhtamahk ohci mâmawohkamâtowak sâpô ôma Kîhkânâkwan Mâmiskôcikâtêwin. Ihtakon isi Akayâsîmowin, Mistikôsîmowin, Ocipwêwin, Mi'kmaq, Paskwâwinîmowin, Ayaskîmow êkwa Âpihtawikosisânîmowin, êkwa oyinikêwin ka-isi pimitisahikâtêk:

Ka-kî-natotên tâpasinahikana ohci ôma wîhtamâkêwin, asici masinipayitâwin pîkiskwêmohtâwin ê-pimâtan mêkwâc ôma mâmiskôcikâtêwin, isi masinhikêtâkan masinahikan lsa-ihl@sac-isc.gc.ca. Mahti pisiskêyihta êwako mâmiskôcikâtêwin-mêmohci masinipayitâwin kiskinwahikêwin ihtakon piko isi Akayâsîmowin êkwa Mistikôsîmowin.

Wiyasiwêwina kiskinohtahiwêwina ohci mâmiskôcikâtêwin

Ka-takwashtawhk masinipayitâwin kiskinwahikêwin ohc mâmiskôcikâtêwin

Kîhkânâkwan Mâmiskôcikâtêwin isi Nêhiyaw Miyo-pimatisiwin Owiyasiwêwin
[Kiskinwahikêwin kahkiyaw ka-masinipayitahk itasinahikatêwin ohci Kîhkânâkwan Mâmiskôcikâtêwin:

Ôma ka-masinipayitahk itasinahikatêwin êwako tapasinahikêwin nisitawinâkêwin ohci Kîhkânâkwan Mâmiskôcikâtêwin isi Nêhiyaw Miyo-pimatisiwin Owiyasiwêwin, miciminikâtêw ispîhk Mikisiwi-pîsim 23, 2022. Nanapo âpacihtân tapasinahikêwin naspisîhcikan mîna masinahikêwin ta-nôkosîstamakêhk ôma mâmiskôcikâtêwin.

Tastawâyak ôma naspisîhcikâniwan, wâsakâskamwak êkota pâh-pîtos ayisiyiniwak sakiniskênitowak wâsakam ôhi pîkiskwêwina "Kîhkânâkwan Mâmiskôcikâtêwin isi Nêhiyaw Miyo-pimatisiwin Owiyasiwêwin". Ka-wâsakâskahkicik ayisiyiniwak kahkiyaw pâh-pîtos. Atiht postiskamwak nêhiyawâtisiwin ayiwinsa, pêyak postisak ê-osâwâyik papakiwayân êkwânima masinahikâtêw "itahto awâsis asitakimâw" êkwa kotak asici Âpihtawikosisân pakwahtêhon tâpiskopisow. Ôki ayisiyiniwak ka-osihtahk ôma ka-wâsakâskahkik âtamiskawêwak kotaka ta-pê-mâmawohkamâkêcik ita ka-wâsakâskahkik. Cikâstêskamwak âyiwak ka-mâmawihitohk ayisiyiniwak ka-nôkosîstamakêcik wahyawês nôkohtâwak ôma pîkiskwêwin "nitomitênân kahkiyaw pîkiskwêwina" êkwa "wâhkôhtowin isi tâwâyihk" ta-kwayaskwêyihtamohtât ôma itêyihtamowin otâhk ôma ka-masinipayitahk. Nisto ôki ayisiyiniwak ka-ati-cîskahak ita ka-mâmawohkamâkêcik ka-wâsakâskahkik ayâwak ayamiwin wîhkwâsa, ayamihcikâtêw:

  • "Ta-ihtakon âhkami miyo aspêyimowin mâmiskôcikâtêwin."
  • "Kiyikawêpaycik mîna ta-pêhtahcik oskayak."
  • "Kahkiyaw kitahkonênaw manitowan iskotêw."

Ka-wâsakâskahkik ayisiyiniwak wâsakâmastêw ohci ê-masinipêhikâtêk osâwi-wâwiyêstêwin êkwînihi tahkonam pîkiskwêwina "Ka-itotamahk oma kiki niwîtotîmâkanak" êkospîhk masinahikâtêw:

  • Pihkohtâwin ôma Tahtoskânêsiwak Wîhtamakêwin isi yahkohtêwin ohci Nêhiyawak ô-Miyikowisiniwaw
  • Tâpwîwina mîna Wâkôwîcihiwîwin Pimohtêstamakêwin
  • Wanihiwêwin êkwa nipahtâkêwin Nêhiyaw iskwêwak êkwa iskwêsisak
  • Jordan Ô-Wiyasiwêwin
  • Joyce Ô-Wiyasiwêwin

Wayawîtim-âyihk ôma ka-masinipêhikâtêk osâwi-wâwiyêstêwin ayâwak ôki pâh-pîtos nisitawêyihtâkosiw ê-mâmawohkamâkêcik ayisiyiniwak sakiniskênitowak ê-wîhkomâcik kotaka êkota nêwayahk itaho astêwa pâh-pîtos masinipayiwin:

  1. Isi tahkoc namahcîhk ohci ka-wâsakâskahkik, ihtakon êwako asinîwaciy mâmahtâwinâkwan asici sîpiy, mîtosak êkwa nîso wâskâhikana. Masinipayihiwin wahyawês, ôtênâw nôkwan asici atiht kinwâwa kamikwa. Ispimâyihk kahkiyaw masinipayiwin atamiskâtitowak, asici ôhi pîkiskwêwina "kî-pîhtikwânaw isi wâhkôhtowin asici Crown mâka namôy kî-pakitêyihtênaw amacowinêkanêwin".

    Capasîs, atiht ayisiyiniwak pimiskâkawak cîmânihk akâmi-sîpiy êkwânima ayamihcikâtêw "Nêhiyawak piko ta-kî-nîkânêcik". Capasîs êwako sîpiy, kêhtê-aya Ayaskîmow skwêw saskaham qulliq asici osk-âya. Ôhi pîkiskwêwina "kîhtwâm wâh-wâpahtamowin awina onahîkâsow" masinahikâtêwa ispimâyihk wiyawâw êkwa "Nêhiyaw kiskinowâpahtihiwêwin ohci nâkatêyimiwêwin" masinahikâtêwa capasîs wiyawâw.

  2. Nawaciko capasîs namahcîhk ohci ka-wâsakâskahkik, tipiskanakwan waskow ka-nôkosîstamakêhk "âyâtastêw pakwâcikêwin êkwa pakwâtitowin". Askoc êwako ka-tipiskanakwahk waskow êkota nîso micihciya miciminamwak ôhi pîkiskwêwina "kanawêyihcikêwin asicâyihk pakwâcikêwin êkwa pakwâtitowin" êkwa mîna pahkân sîpihko wâsakâmi, itahto ê-nôkosîstamakêhk pâh-pîtos oyêyihtamowina:

    • Ayâwâwasowin maskihkiyiniw
    • 24-hr Nêhiyaw itwêstamâkêw
    • Onâtamâkêwak
    • Nâkatohkâtcikêwin itêhkêskamikohk tipêyihcikêwin
    • Nêhiyaw nâkatêyimiwêwin âpacihcikana
    • Pasikônamowin pîkiskwêwin

    Ayamiwin wîhkwâs itwahikâtêw itihkê micihciya ka-miciminahkik ayamihcikâtêw "ta-miciminihcik pakwâcikêwak isi mâyinikêwiyin pisiskâpahtamowin"

  3. Nawaciko capasîs kihciniskêhk ohci ka-wâsakâskahkik, ihtakon itasinahikatêwin wâsakâskamihtawin askiy ohci Kânata, asici pîkiskwêwina "Kâhcitinikatêwin pamîstakêwin: kîkway, tânitê, ispîhk piko ita Kânata". Nisto piyêsîsisak nôkowowak ê-pimihâcik wahyawês, a askininahk/sakasihk wâskahikan wâsakami mîtosak êkwa kinwâwaw maskosiy masinahikâtêw masinahikâtêwa isi capasîs kihciniskêhk isi ohci masinipayiwin. Nawaciko namahcîhk ohci masinipayiwin, kinwâwa kamikwa êkwa ê-kinwâpêkahki wâskahikan pîhci ôtênâhk/sakasihk mâmahtâwinâkwan nôkwanwa.

  4. Nawaciko ispimâyihk kihciniskêhk ohci ka-wâsakâskahkik ihtakon kotak asinîwaciy mâmahtâwinâkwan kihcinâkwan sîpiy. Waskow masinahikâtêw "sâpoyowêhtawin", êwako asinîwaciy masinahikâtêw "askiy", êkwa sîpiy masinahikâtêw "nipiy". Kwêskayihk sîpiy ayamihcikâtêw "kahkiyaw kîkway maskihkiy".

    Âpihtawikosisân pakwahtêhon êkwa pêpîsis wêwêkinikâsow pîhci askotâskopison nôkwan wâsikakotêwinihk êkwânima ka-masinipêhikâtêkihk ôhi pîkiskwêwina "kâhcitinikatêwin isi isistawina, Nêhiyaw maskihkiya êkwa kiskêyihtamowin êwako ohciyâwin ohci miyo-pimatisiwin".

    Nîkânihk isi, pâh-pîtos nisitawêyihtâkosiw ayisiyiniw na-nâpawôw pâhpinâkosiw nîkâni sîpiy. Askihtakow wâsikakotêwin wêwêkipayin wâsakamihk êkwa ispimâyihk wiyawâw, ayakaskihtin pâsci ostikwâniwâw isi ôhi pîkiskwêwina "kahkiyaw ayisiyiniw miyo-pimatisiwn" isi kîhkâtêyihtâkwan masinahikêwin. Asicâyihk ôhi pîkiskwêwina kî-nôkwan kihêw mêkwan, êkwa nîso nêhiyawâtisiwin pîhtokamikwa (mîkiwâhp êkwa mîkiwâhpis). Ositihk mîna isi namahcîhk ohci ayisiyiniw, ôma pîkiskwêwin "bio maskihkiy" nôkwan ispimâyihk masinahikêwina ohci kanawâpahcikâkan, maskihkîs môcêyâpiskos, sâponikanis êkwa sîhtwahpicikan. Ositihk mîna isi kihciniskêhk ohci ayisiyiniw, ôma pîkiskwêwin "nêhiyawâtisiwin" nôkwan ispimâyihk masinahikêwina ohci wîhkaskwa apihkân mîna pêhkihkasam paskwâwîhkwaskwa, pêyak êkwânima ohci mihcêt kanâcihcikêwin isistawina ka-miciminikâtêkihk ohci Nêhiyaw mâmawohkamâkêwaks. Ositihk mîna mitoni kêhciwak nîkânihk ohci ayisiyiniw êwako pîkiskwêwin "Otôtêmowin Ohciyâwin ohci Miyo pimatisiwin" kiko kikinam nânapo itapisiniwin ohci pahkisimotahk êkwa nêhiyawâtisiwin pimacihowin, nôkwan nanâtohk naspisîhcikâniwana asici mîna pôsinâpâsk, mahtâmin êkwa picikwâs, masinahikan, apisci wâskâhikan asici mîtosak nâway isi êkwa ka-tahkonihk masinhikêtâkan. ]

Kiskinwahikêwin ohci itêyihtamowina mâtinamâkêhk isi ta-wîhtamahk itasiwêwin nawasônikêwin mîna nakiskamowin

Otinikâtêw ohci Kêhtê ayak, osk-âya êkwa pîkiskwêwak ita itahkamikisiwin. Mâmiskôcikâtêwin kî-kahcitinikâtêwa mîna otitwêstamâkêwin mitoni nahitôtamowin iyikohk.

Itêyihtamowina nisitohcikâtêwin isi ôma mâwacihcikêwin ohci owiyasiwêwin

Kahkiyaw ayisiyiniw miyw-âyâwin: Ka-takwastahk, nêhiyawâtisiwin-isîhcikêwin nakiskamowin êkwânima kikinikâtêwin ohci otôtêmowin ohciyâwin miyomahcihowin ka-miskôtam ohci Nêhiyawak

  • Ispîhk ka-kwayaskwatamahk tapitow kimâmitonêyihtânaw tânimatahto nanâtohk ispîhcâwina têpihtin mâmawi êkwa sakamon, kinîpawina isi wâhkôhtowin mîna osihcikâtêw nawac ka-miyw-âyâhk êkwa ê-kihkânâkwahk mâmawâyâwinihk.
  • Nêhiyaw miyw-âyâwin piko ka-takwastahk wâsakâmê itâpisiniwin … Miyw-âyâwin akwanaham maskawâtisiwin (kiko êkwânima ayiwâkan ohci ôma iyintonatawihowin itâpisiniwin), mâmitonêyihcikan êkwa pîkwêyihtamowin. Mâka kîkway mâka ôma ayamihêwâtisiwin? Ôma owiyasiwêwin piko kikinahk ayamihêwâtisiwin itapisiniwin. Kihci opaminikêwak ta-wâpahtahkik ôma Nêhiyaw Miyw-âyâwin Owiyasiwêwin sâpô Nêhiyaw isi wâpahtamowin , mâmitonêyihcikan, pîkwêyihtamowin, maskawâtisiwin êkwa ayamihêwâtisiwin iyikohk, ta-itotam atami, âhkami mâmiskôcikâtêwin ta-pêtahk nanapo isi wâpahtamowin mâmawi.
  • Ê-nitawêyihtamahk ta-nisitowinamahk Nêhiyaw otôtêmowin ohciyâwin: atoskêwin, kiskinwahamâkêwin, sôniyâhkêwin. Mâka mîna ta-nisitowinamahk nawac ayiwâk ispisci kahkiyaw êkwânihi: askiy, pîkiskwêwin, wâsakâskamihtawin paminikêwin, nêhiyawâtisiwin, kistêyihcikâtêwin ohci pakwâcikêwin êkwa pîtotêyimowin.
  • Kîwêtinohk isi, niwâpamawak Nêhiyawak ta-âpacihtat ô-pîkiskwêwina kiki miyomahcihowin mîna ta-miska sôhkisiwin pîhci ôma.
  • Ka-takwastahk kiskinowâpahtihiwêwina ohci kanawêyihtâkosiwin asicâyihk nanâtawihiwêwin kiskinowâpahtihiwêwina , Nêhiyaw Miyw-âyâwin Owiyasiwêwin nitawêyihtâkwan ta-kikinikâtêk Nêhiyaw isi pimatisiwin ohci (nêhiyawâtisiwin, maskihkiya, mâmawâyâwinihk-isîhcikêwin nakiskamowina isi kanawêyihtâkosiwin, êkwa mîna).
  • Nitawêyihtâkwan ta-nisitawinamahk êkwânima Nêhiyawak ayâwak ta-isi miyw-âyâhk; wiya isi wâpahtamowin, nêhiyawâtisiwin isi pimatisiwin. Nitawêyihtâkwan ta-sîtoskâkêhk pimatisiwmakakihk ka-isi pimatisihk ispîhk ka-natawêyihtakwahk. Tâpiskôc, ta-sîtoskâkêhk ayâwâwasowin, iskwêwak êkwa nêhiyawâtisiwin ayisiyiniw … pimohtêstamakêwina êkwânihi ayiwâkihtakwan.
  • Nisitawinamôwin nêhiyawâtisiwin pêyâhtakêyimowin, ka-takwastahk isi miyomahcihowin. Pîtos isi asici ôma nanâtawihiwêwin kiskinowâpahtihiwêwin mîna kitapahcikâtêw ta-isi osihtahk sîtoskâkêwin mîna kistêyihtcikâtêwin.
  • Ka-pêtohtêyân nikiskinwahamâkêwin, Nimâci nisitawininên ôma otôtêmowin ohciyâwin ohci miyw-âyâwin êkwa pimohtêstamakêwin ka-wîcihiwêt isi kisîpêkâpitêwin miyw-âyâwin. Kisîpêkâpitêwin miyw-âyâwin mâcihtân pâmwayês awâsis onihtâwkiwin. Osîhcikâtêwin ôma wâsakâskamihtawin kiki Nêhiyawak êkwânima ta-nîkânêstam isi mînopayiwin kisîpêkâpitêwin miyw-âyâwin… Kisîpêkâpitêwin miyw-âyâwin êka kwayaskwatisiwin êkwânihi ayiwâc namôy piko kisîpêkâpitêwin êkwa asapâp ka-âpacihtahk… Nitawêyihtâkwan ta-kitapahcikâtêk otôtêmowin ohciyâwin ohci miyw-âyâwin êkwa pimohtêstamakêwin êkwânima ka-wîcihiwêt isi kisîpêkâpitêwin miyw-âyâwin, êkwa tânisi isi Nêhiyawak ka-takwashtawhk wâsakâskamihtawin mîna pimatisiwin ayâcihtaw omiyw-âyâwin.
  • Nitawêyihtâkwan Mâmawi-okâwîmâw nawac ta-miyw-âyâhk mîna nitawêyihtâkwan ôma ta kiskinawâcihcikâtêk pîhic ôma owiyasiwêwin. Ôma ta-kî-kikinikâtêw ka-mêkihk ayisiyiniw miyikosiwin isi mîtosa, kinosêwa, piyêsîsa, manicôsa. Isi nawac namôy ki-kitêyiminaw isi ôma pimohtêstamakêwin kiki kanawêyihcikâtêwin têpakohp aniskaciwin ati-nîkân.
  • Ôma atoskêwin isi itêhkêskamik piko ta-pimohtêmaka akâmi mâmitonêyihcikêwin, manâcihcikêwin, otôtêmowin, nêhiyawâtisiwin âyimihiwêwina êkwânihi ka-wanâhikocik ayisiyiniw.
  • Nêhiyawak âpacihtawak opîkiskwêwiniwaw isi manâcihiwêwin kistêyihtcikâtêwin mîna osîhtâwak mîna pimâcihtâwak pîkiskwêwin.
  • Maskihkiya ohci Nêhiyaw nêhiyawâtisiwin êwako mîna kîkway ka-aspêyimoyahk. Isi pimâcihowin mîna pimatisiwin mîna ka-ayahk askiy êkwa âkwaskitinamahk kiskinwahamâkêwin ohci kêhtê ayak tânisi isi ta-ayahk askiy.
  • Kwêtamawin kâhcitinikatêwin isi isistawin êkwa nêhiyawâtisiwin miyw-âyâwin sîtoskakêwin, êwako ôhi kî-pêyakahikasowin. Nêhiyaw miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin êkwa êka-Nêhiyaw miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin ta-kî-pah-pêyakwan tahtahkwâw sôniyâwi-wîcihiwêwin.
  • Pêyak kîkway ta-isi itêyihtamahk ôma osîhtcikâtêwin ohci Miyw-âyâwin Owiyasiwêwin êwako ta-mâmitonêyihtamahk ta-atoskatamahk sâpô ôma Nistam-Iyiniwak Mâmitonêyihcikan Miyomahcihowin Âhkami Wiyastêwin. Mâmitonêyihcikan miyomahcihowin êwako mitoni miyomahcihowin. Kîkway ka-kiskêyihtamahk ota êwako âyimihowin ohci kumiyw-âyâwinaw. Osihcikâtêw itikohk âhihtason ohci kistêyihtcikâtêwina mîna itwahamakêwin êkwânima kiwîcihikonaw ta-nisitohtamahk kîkway anima miyomahcihowin. Ôma pîkiskwêwin piko wâsakamê ka-takwastahk itêyihtamowina mîna namôy ta-pîkopayik.
  • Ôma kistêyihtcikâtêwin ohci nêhiyawâtisiwin isi wiyastêwin kiki miyw-âyâwin. Tânisi isi ta-âpacihtayahk ôma ta-kiskinohtahikoyahk isîhcikêwina mîna pamîstakêwin? Piko ta-nînânastahk. Ayisiyiniw natonam ta-âpacihtât nêhiyawâtisiwin kistêyihtcikâtêwina ta-isi kîhtwâmi nahêyihtawêyihtam miyw-âyâwin. Ahcahkowan êkwa ayamihêwâtisiwin mîna kistêyihtâkwan, êkosi ka-itotamahk kîhtwâmi ki-takosinaw asici Kisê-manitow êkwa Otôsîhiwêw. Nêhiyawâtisiwin êkwa Ahcahkowan êwako ohci êkwânihi mitoni kistêyihtâkwan mîna ta-ki-tastaw isi miyw-âyâwin owiyasiwêwin. Kitayisiyinîminanak mîna natonawak kihtwami akopayihow asici nisitawêyihtâkosiwin. Nisitawêyihtâkosiwin êwako sôhkâstêw pîhci mâmawâyâwinihk êkwa Pêyakoskânihk êkwa ayiwâkihtakwan pahki ikohk miyw-âyâwin owiyasiwêwin.
  • Kâhcitinikatêwin pimohtahiwêwin ayâcihtaw miyw-âyâwin kwayaskwatisiwin.
  • Piko ta-kitapahtamahk miyw-âyâwin tâpitow mâmawi, ôma otôtêmowin ohciyâwin ohci miyw-âyâwin êwako awasitê kîkway pîhci ôma mastaw askiy ka-kîsêyihtahk ta-ki-isi miyw-âyâwin. Kinitawêyihtênaw miyw-âyâwin owiyasiwêwin ta-kitapahcikâtêk tâpiskôc ôma wêyôtisî âpocipicikan, kikinikâtêwin ohci kahkiyaw mâmiskotamâkêwina ka-ayahk anohc. Ocipicikâtêwa pâh-pîtos itapisiniwin mîna wêyôtisî pakitinikêwina mâmawi. Mâmitonêyihtamowin aniskac ohciwêwin kiskêyihtamowin mîna mastaw kiskêyihtamowina.
  • Ê-nitawêyihtamahk ka-takwastahk kiskinowâpahtihiwêwin ohci kanawêyihtâkosiwin, namôy nanâtawihiwêwin kiskinowâpahtihiwêwin. Ôma kikinikâtêw kâhcitinikatêwin isi isistawin êkwa Nêhiyaw maskihkiya êkwa mîna.
  • Nitawêyihtâkwan ta-nisitowinamahk nanatohk isi ta-kitapahcikâtêk miyw-âyâwin: ayiwâk ka-takwastahk wâpahtamowin, mînopayiwin. Kistêyihtâkwan ta-ayahk tipiyawê nêhiyawâtisiwin nanâtawihcikêwin, namôy ta-ki-âspêyimohk bio-nanâtawihiwêwin kanawêyihtâkosiwin. Êkosi isi piko nawac ta-miyw-âyâhk kîhtwâm êwako ta-ayahk nawasonikêwin ta-âpacihtahk kîhtwâmî nêhiyawâtisiwin nanâtawihcikêwin ahpô ta-ayahk nawasonikêwin êkosi ta-itocikâtêk.
  • Ê-nitawêyihtamahk ayiwâk kikinikâtêw nakiskamowin ta-pimohtatahk kahkiyaw miyw-âyâwin pamîstakêwin atâmihk ohci isko ispimihk, ka-mâci âpacihtahk nêhiyawâtisiwin ka-isi itocikâtêk kîkway, manitowan isi.
  • Otôtêmowin ohciyâwin ohci miyw-âyâwin namôy wîhkâc mitoni kî-kikinikâtêw isi Iyintonatawihowin nanâtawihiwêwin isîhcikêwina. Ata ati nâtam kîhkâtêyihtâkosiwin, sâkocihiwêwin namôy ki-ohci mêkiw iyikohk nîkânîhtâwin. "Ôma nakiskamowin isi Iyintonatawihowin maskihkiy namôy ê-kî-tâpiskôc ka-atâwêyin âpacihcikana kiki sêhkêpayîs". Sâkâwâw kiskinohwahikêwin, namôy itêyihtamowin askiy, ayamihêwâtisiwin, pisiskiwak, kistikêwina, nipy, wâsakâm manitowan… "wanihawin kahkiyaw niwahkomâkanak". Mihcêt Nêhiyawak itwahamwak isi pamîstakêwin ohci âhkosiwin ispîhk ka-namatakohk. Namwâc ahpô niki itohtân kihci nakîwina, atiht wâsakâm manitowan, , namwâc ahpô niki itotên nêhiyawâtisiwin isistawin ahpô mawiswâtamân nêhiyawâtisiwin kistikêwina … "ânwêyihcikawin nipimatisiwin".
  • Owiyasiwêwin piko kikinahk otôtêmowin ohciyâwin, mêkwâc anohc nama kîkway.
  • Sîtoskâkêwin/yahkipitamowin kâhcitinikatêwin isi Nêhiyaw miyw-âyâwin onahîkâsowak.
  • Ka-wâpamihcik Nêhiyawak ka-miywahcihohk piko tânihi itapisinowin ka-nawasonahkik [mêkiw pakosêyimowin kiki ati-nîkânihk], tâpiskôc Nêhiyaw maskihkîwiyiniw anohc ôta, ta-wâpamicik ayiwâk Nêhiyawak isi miyw-âyâwin pamihcikêwin… ta-wâpahcikâtêk pimohtêstamakêwin kiskinowâpahtihiwêwina isi miyw-âyâwin atoskêwin.
  • Iskwêwak êkwâniki mitêhi ohci mâmawâyâwinihk, ka-sîtoskawayahkik ki sîtoskênaw iyawis Pêyakoskânihk.
  • Nitawêyihtâkwan ayiwâk Nêhiyaw mâmitonêyihcikan miyw-âyâwin onahîkâsowak, âsônê mâmitonêyihcikan maskihkîwiyiniw pîhci mâmawâyâwinihk… Ihtakon pêyakwanohk ita kiki Nêhiyaw maskihkîwiskwêwak êkwa maskihkîwiyiniwak, mâka nitawêyihtâkwan ta-miciminikâtêk pêyakwanohk ita kiki Nistam Iyiniwak, Âpihtawikosisânak êkwa Ayaskîmow mâmitonêyihcikan maskihkîwiyiniw.
  • Nitawêyihtâkwan kiki wîpita onahîkâsowak ta-atoskêcik pîhci mâmawâyâwinihk, mînopayiwin isi ka-wîhtamâkêhk mîna yahkipitam amacowinêkanêwin.
  • Ê-nitawêyihtamahk wâh-wâpahcikêwin êkwânima nîkânêwin ohci kiyanaw kiki kiyanaw. Mêkwâc kiskinowâpahtihiwêwina kahkiyaw iyintonatawihowin isîhcikêwin kiko âstamêhk ispayin kaskihtawin ka-nistawinamahk.
  • Mâka ihtakôwak iyikohk opimohtatamâkêwak êkwâniki mamisîtotam isi cikâstêpayicikanisihk. Manitoba opimohtatamâkêwak êkota kî-itahtohtêwak, mamisêwin ta-itastâw pamîstakêwin cikâstêpayicikanisihk. Ita Nunavut, opimohtatamâkêwak kî-nakiskam mihcêt mawinêskâkêwina isi itastâwin sîtoskâkêwin. Ôma wiyastêwin Kîwêtinohk isi namôy pakitêyihtam kiki pâtos-âyihk sîtoskâkêwin… cikâstêpayicikanisihk nanâtawihiwêwin âcimowasinahikana ita Nunavut namôy ta-kî-pîkiskwâcikêw isi ôma pamihcikêwin ita Manitoba êwako itwêmakan êkwâniki otahkosiwak ta-wâpamicikopimohtatamâkêwak pîhci nânapo Nunavut êkwa Manitoba ayâwak pîtos nanâtawihiwêwin âcimowasinahikana. Nunavut kakwê maskawêyihtam ôhi âyimihiwêwina asici nitso misi kâ-piskihtahastâhk opîkiskwêstamâkêw ohci otahkosiwak êkwâniki apisci ayiwâkipayiwin pîhci ôhi itêhkêskamikohk.
  • Itapahcikêwin isi nêhiyawâtisiwin kaskihtawin êkwa pêyâhtakêyimowin ita miyw-âyâwin onahîkâsowak ayâwak tipêyihtamowina êkwa kwayaskwâtisiwin nâkatêyihtamowina, isîhcikêwin isi ta-wîhtamahk têpakêyimowin, nisitawêyihcikêwin ohci Nêhiyaw ka-isi pimatisihk (tâpiskôc askiy, nêhiyawâtisiwin) mâka namôy ahapisîs. Kistêyihtâkwan ta-ayahk mâmiskotamâkêwina ta-miciminihcik miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin onahîkâsowak pisiskapâhtamowin kiki pakwâcikêwin ohci.
  • Ta-miciminikâtêk pisiskâpahtamowin isi nakacihtamôhiwêwin ohci maskihkîwiskwêwak êkwa maskihkîwiyiniwak. Ôhi kâ-piskihtahastâhk mâmawohkamâtowin êkwânima tipêyihtam miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin onahîkâsowak piko ta-kêhcinâhohk onîsohkamakêwak êkwâniki nêhiyawâtisiwin pêyâhtakêyimowin, mîna ki-katawa kiskinawahamiwaw pîhci kihci-kiskinwahamâtowikamik êkwa kihci-kiskinwahamâtowin. Nitawêyihtâkwan ta-astêkihk îyiyihêwêwin êkwa sîtoskâkêwin ta-kêhcinâhow êwako astêw.

Nâkatohkâtcikêwin pakwâcikêwin êkwa pîtotêyimowin ta-kêhcinâhow pêyâhtakêyimowin kâhcitinikatêwin isi kanawêyihtâkosiwin

  • Owiyasiwêwin piko ta-ayât atiht manâcihiwêwin kistêyihtcikâtêwina kiki ôma pakwâtitowin êkwa pakwâcikêwin êkwânima mêkwâc ka-pimâtisîmakahk pîhci miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin pamihcikêwin.
  • Ê-nitawêyihtamahk ayiwâk ispisci kîhkâtêyihtâkwan isîhcikêwin oyêyihcikêwin, ê-nitawêyihtamahk itasiwêwin mêskotastâwin êkwânima atawêyihcikâtêw kîkway ka-kî-ispayik isi Joyce Echaquan. Nawaci iyikohk ôma ta-ki-itocikâtêw sâpô masinahikan ka-kohci kiskêmiht ohci âhtascikêwin… Ôma ta-ki-kitapahcikâtêk isi mâmiskôcikatêwin ohci kihci mêskotastâwin mâyinikêwin kihci-itasiwêwin isi (mâmiskôcikâtêwin isi pakwâcikêwin).
  • Ê-nitawêyihtamahk misiwêskamik oyêyihcikêwina kiki nêhiyawâtisiwin pêyâhtakêyimowin wâsakâskamihtawin, mîna sôhkêyihtâkwan mâkohtâwina. Kistêyihtâkwan ta-pîkiskwacikâtêk ôma amacowinêkanêwin âpacihtawin ohci ôhi oyêyihcikêwina.
  • Nâhkamêyihtânân ta-natonamahk kanawêyihtâkosiwin pîhci tastaw ôtênâhk mîna mâmawohkamâtowin asici miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin pamihcikêwin êkwânima pimâtisîmakahk, êkosi nitawêyihtâkwan oyêyihcikêwin êkwânima âhkamêyihtam pêyâhtakêyimowin wâsakâskamihtawin kiki êkwânima êkota ta-ispayik.
  • Êwako piko ê-kî-nitawêyihtaman kâhcitinikatêwin isi âhkosîwikamik pamihcikêwin kiki niya êkwa nicawâsimisak êkwa nôsisimak ispîhk ka-natawêyihtahkik.
  • Ayisiyiniw tipahamiwâw ta-mêkiwyahk kitimakî nanatâwihiwêwin- ôma nitawêyihtâkwan ta-natonikâtêk mîna nitawâpahcikâtêk. Piko ta-kwêskastahk êwako mâyêyihcikêwin mîna ta-miciminikâtêk ayisiyiniw isi pisiskapâhtamowin oyahkohtêwin. Kîspin kiya kinakacihtân isi askiy-nînahk nanatâwihiwêwin, tânêhki ka-tipahamatahk ta-pwâtawi Nêhiyawak?
  • Ita tipiyaw âhkosîwikamikwa, ihtahkow itwêstamâkêw êkwâna mâmawohkamâtow asici otahkosiwak, ispîhk ka-kîwêcik, êkota atihtk kîkway ahpô itikwê ta-mâci ispayik. Ayis namôy kahkiyaw awiyak ta-kî-wîsakisin ahpô âhkosiw mêkwâc ka-kîsikâk. Natocikâtêwin kiki âhkosîwikamik ta-ayât 24 tipahikan sîtoskâkêwin.
  • Âkwâpitisowin tastaw sîhkimowin ka-nânapâcihihk iskwêw mîna sâkocihiwêwin, mâmitonêyihcikêwin ohci ayakaskâw âyâtastêw pakwâcikêwin êkwa macitotawêwin êkwânima sîtoskam Canadian ahtoskânêsiwin. Ihtakon âkwâpitisowin tastaw kwêtamawin isi têpêyimowin asici ka-nânapâcihihk iskwêw êkwa kîkway ka-ispayik asici Nêhiyaw askiy.
  • Namôya ka-kî-patâpahtênaw ôma ayakaskâw itâpisiniwin, êkwa ayiwâk kakâyawi êka okimânâhk ta-patâpahta ôma. Piko ta-kitapahcikâtêk kahkiyaw pâh-pahkîs wayawîtimihk ohci Iyintonatawihowin maskihkiy ta-miskwêyihcikâtêk ôhi pamihcikêwini âyimihiwêwina, ayis pimâtisîmakan pîhci mîna wayawîtimihk ohci miyw-âyâwin owiyasiwêwin. Namôy ta-kî-nâkatohkâtcikêw pakwâcikêwin êka ka-nisitawinikâtêk miskwêyihtamowin ka-âyâtastêw pakwâcikêwin pimâtisîmakahk mitoni nîkân.
  • Owiyasiwêwin piko ta-nâkatohkâtahk âyâtastêw pakwâcikêwin. Ahpô itikwê onatamâkêw kiki owiyasiwêwin êkosi isi ayiwak kîkway ta-kî-itotam ohci pakwâcikêwin.

Ta-sîtoskahk Nêhiyawak isi kawotinikêwin amacowinêkanêwin êkwa Nêhiyaw-nîkânêwin kiskinowâpahtihiwêwina

  • Kîkway ka-natonamahk êwako âhkamêyihtamowin ohci amacowinêkanêwin êka kîkway kostâcîwin ohci âpêhowin, mawinêham ahpô môskîstâkêwin sâkocihiwêwin.
  • Mêskanâs tastaw ôma iskonikan êkwa ôtênâhk tawawin êwako mitoni ayimihowin ohci mâmitonêyihtamowin … pimatisowin kistêyihcikâtêwin nokwan êkota, ispîhk ka-kitapahtamahk miyw-âyâwin amacowinêkanêwin mîna mîciwin amacowinêkanêwin êwako asicâyihk nâh-nâway isîhcikêwina êkwânima misiwanâcihtaw êkwânima amacowinêkanêwin mîna mitoni mâmitonêyihtamowin ohci tawawin, ayis kiyanaw pimohcêskanas kiki mêstôhiwêwin ahpô kiyanaw cî pimohcêskanas ohci kawotinikêwin êkwa âhkamêyihtamowin ohci amacowinêkanêwin? Namôy niki ohci pakitêyihênân nimiyikosowinan ta-wîhtamowiya kîkway ta-mîciyahk, tânêhki mâka ka-kipihtinihk ayisiyiniw ta-mîcit miyo mîciwin nawac ka-miyw-âyâhk mîna nêhiyawâtisiwin mîciwin? Namôy ohci pêyâhtakêyimowin mâka âhkamêyihtamowin ohci itowahk isi pimâcihowin. Ihtakon âstamêhk miyikosiwin isi Nêhiyaw mîciwin; kahkiyaw ôhi mawinêskâkêwina kiki kahkiyaw Nêhiyaw isi pimâcihowin isi ôtênâhk wiyastêwin.
  • Ê-nitawêyihtamahk Nêhiyaw tipêyihcikêwin kahkiyaw kîkway ka-kaskihoyahk, asici nêhiyawâtisiwin maskihkiya.
  • Wâh-wâpahcikêwin itâpahtamowin isi âsawi-âhkamêyihtamowin êkwa kihci-itasiwêwin pamihcikêwin kiki Nêhiyawak, êwako ôma kîkway mâmawâyâwinihk ka-akawatahkik ta-nâkatohkâtcikêk.
  • Ka-ayahk Nêhiyaw ayâwâwasowin maskihkiyiniwak ta-ki-kistêyihtâkwan ta-otitwêstamâkêhk kiki ayisiyiniwak, mîna itastâw kanawêyihtâkosiwin pîhci isi êkwânima ê-nîkânipayihtahk amacowinêkanêwin ohci Nêhiyawak. Mayaw ispihk nihtawkiwin ki-cawasimisinanak wâsakamê ohci Nêhiyaw kiskêyihtamowin mîna ayisiyiniw. Ôma isistawin ohci nihtawikiwin ta-ki-mitoni saskaham iskotêw pîhci mâmawâyâwinihk… Ayâwâwasowin maskihkiyiniw sîtoskaskam amacowinêkanêwin, ispîhk nihtawkiwin ki-cawasimisinanak wâsakamê ohci kitayisiyinîminanak, wîcihtaw ta-nîkânipayihtahk kiskêyihtamowin ohci miyikosiwin, miyawa, âsawi-âhkamêyihtamowin.
  • Kwêtamawin astêw isi êkwa Crown ta-sîtoskahk ahtisihcikêwin kanawêyihtâkosiwin kiskinowâpahtihiwêwina ayis sîtawâwin ohci miyw-âyâwin kiskinowâpahtihiwêwina. Kwêskinâkohtâwin atoskêwin mâcihtân mâka kâwi takohtin isi Crown, tipêyihcikêwin êkwa mîna. Kiwâpahtênaw tâpowakêyihtamowin isi aniki ita nawasônikêwin onîkânîwiwak tahtahkwaw mâka namôya kiwapahtênaw itwêstamawâtam sâpô ôma tipêyihcikêwin isi Nistam-Iyiniwak êkwa sôhkahtwâwin kiskinowâpahtihiwêwina.
  • Pimohtatawin isi êkwânihi miyikosiwin - miyikosiwin isi miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin pîhci ostêsimâwoyasiwêwin namôy ki-ohci nitawêyihtâkwan piko ta-ayahk iskonikanihk. Êkwânihi miyikosiwin niwêcihikon ita ka-ayâyân. Ati ispayin kakwêcihkêmowin ohci pîtotêyimowin kiki niya. Namôy-Nêhiyawak namôya wîhtamiwâwak ê-nitawêyihtâkwahk ta-kîwêcik ta-kâhcitinahkik nanâtawihiwêwin pamîstakêwin. Ayisiyiniw nitawêyihtâkwan ta-kâhcitinahkik pamîstakêwin, kîkway ka-nitawêyihtâkwahk, ispîhk ka-nitawêyihtâkwahkik, ita ka-ayahk. Mîna wîhtakihtêw. Wîpat ka-ki-ayânaw nakinikêwin mîna itâpahtamowin isi kipihtinikêwin êkosi isi namôya itâpahtênaw kinwês iyikohk nanâtawihiwêwina.
  • Nêhiyaw amacowinêkanêwin âcimostâkêwin ta-ki-sôhkâstêw pîhci owiyasiwêwin. Mîna piko ta-masinahikâtêk pîhci Kânata Miyw-âyâwin Wiyasiwêwin kiki isi ta-mâcihtahk kâ-piskihtahastâhk mîna kipihtinikêwin kâ-piskihtahastâhk êka ta-itêyimow kîspin êka itastâw ôma pamîstakêwin.
  • Sâpô kîhkâtêyihtâkwan isîhcikêwin owiyasiwêwin nipakosêyimownân kiki misi itâpahtamowin ohci Âpihtawikosisânak isi mêmohci mâmawihitowin.
  • Nikwayacihonân kayas aspin ta-tipêyihtamahk miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin pamihcikêwina. Piko kîkway ka-ispayik piko ta-mêkiwyahk tipêyihcikêwin. Ê-nitawêyihtamahk katawa Nêhiyaw miyw-âyâwin pamihcikêwin êkwânima manâcihtaw mîna mînopayiwina nêhiyawâtisiwin maskihkiya êkwa bio-maskihkiy. Kiayanaw kiskinowâpahtihiwêwin misiwêskamik askiy ohci, pêyak pîhci Alaska êkwa Hawaii.
  • Owiyasiwêwin ta-ki-waskawîmakan wâsakami ka-nitawêyihtâkwahk mîna miyo isîhcikêwina êkwânima Nêhiyawak ka-miskôtam. Kiyam kispin piko kaskâpahtênikêwin, Kêhtê ayak ahpô piko kîkway ta-ki-kikinikâtêw ispîhk itastâw pamîstakêwin, êwako ôma kîkway ê-nitawêyihtamahk.
  • Isi iskwêwak êkwa okâwîmâwiwak, piko ta-sîtoskayahkik kiwîtotîmâkaninanik , piko ta-postiskamin êwako yêhyêwin kipotônênikan isi okâwîmâwiwak nîkan êkosi isi ta-kî-sîtoskawêw kotaka. Namôy ta-ohcipihtihcik ayisiyiniwak êkospi kâwî ta-ahihcik, ê-nitawêyihtakwahk wîtotîmâkaninanik kiskinowâpahtihiwêwin.
  • Pîhci osîhtcikâtêwin kîhkâtêyihtâkwan-isîhcikêwin miyw-âyâwin owiyasiwêwin, kitapahcikâtêw kiki wiyastêwina êkwânihi asay pimâtisîmakahk êkwa namôy atoskêmakan kiki Nêhiywak.
  • Kitapahcikâtêk mâmawâyâwinihk ka-miskôtahk kîkway ka-nitawêyihtâkwan. Kimâmawâyâwinihk kiskêyihtam kîkway ka-nitawêyihtâkwahk, mitoni pâstahamwak misi kakwêspanêyihtâkwan ispîhk ka-pihtikwêhk miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin pamîstakêwin, ê-nitawêyihtakwahk ta-natohtawihcik.
  • Pîhci ôma owiyasiwêwin, piko ta-kawotinikêhk ôma askiy isi Tastaw Ôtênâhk.
  • Kânata nitawêyihtâkwan ta-pimohtêt asici kiyanaw ta-sîtoskâkêt ispisci ta-wîhtamakoyahk kîkway ta-itotamahk. Tânisi isi ayisiyiniw ta-kî-asêhtêw isi omiyaw mîna pêyako pisiskêihtam, kispin kiwîhtamamakowinaw êka tâpôkêyimôwin, kispin kêyâpic ihtakon kwâtakihiwêwin isi ta-paminikawêyak?
  • Asici ôma owiyasiwêwin êkwa ôhi mâmiskotamâkêwina ta-ki-mâmitonêyihcikâtêk êkwa kaskihtâwin ka-osihcikêhk êkwa ka-âhkami osihcikêhk miyw-âyâwin pîtos isi pîhci ôma askiy. Kiapacihtânaw êka ê-pônihcikâtêk kiskinawâpahtahiwêwin êkwa wâh-wâpahcikêwin êwako êka Nêhiyaw nîkânêwin, ôma kiskinawâpahtahiwêwin êwako ka-âpacihtayahk kiki miskwêyihtamowin êkwa namôy êkosi isi ta-âpatan. Ê-nitawêyihtamahk ta-mâmitonêyihcikâtêk ta-mêskwacipayik ka-isi mêkiyahk miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin pîhci ôma askiy êkosi isi kîhkânâkohtanaw sôhkisiwina pîhci mâmawâyâwinihk êkwa pêyakoskânihk.
  • Ispîhk ka-pîkiskwâtamahk owiyasiwêwin êkwa kîkway ka-nitawêyihtâkwan ohci Nistam-Iyiniwak, Âpihtawikosisânak, êkwa Ayaskîmow, ê-nitawêyihtamahk mâmitonêyihcikâtêk ayiwâk ohci ispisci piko nakiskamowin ôma ka-nitawêyihtâkwahk ohci mâmawâyâwinihk; ê-nitawêyihtamahk ta-astahk miyw-âyâwin kanawêyihtâkosiwin pîhci mâmawâyâwinihk ta-nikiskikâtêk ka-nitawêyihtâkwahk kîkway êkwa ta-nîkânipayihtahk omiyw-âyâwin êkwa miyomahcihowin…piko ta-astahk ôma miskwêyihtamowin pîhci mâmawâyâwinihk êkospi nakiskatamowin isi êkwânihi nitawêyihtâkwan.
  • Ispîhk isîhcikêwina isi nêhiyawâtisiwin, namôya wîhkâc niki ayân nâkatêyimisowin êwako astamêhk apihtâw tipahikan. Kiayapinaw asici wîtokêmâkanak mîna êkota kêhciwak kiayânaw asici wiyawaw. Ispîhk ka-kîhikosimohk ahpô itohtêhk kinwâskahikan, kinatomananik otahkosiwak asici kiyanaw. Ispîhk ka-kitapahcikâtêk ôma kiskinowâpahtihiwêwin ohci kanawêyihtâkosiwin, kiskinowâpahtihiwêwin Kêhtê ayak tâpitaw ka-ki-wîhtamayahkik– kiya ôma maskihkiy – êwako nimikênân tapwê. Itahto ayisiyiniw ka-kiyikawêpaycik pîhci ôma kiskinowâpahtihiwêwin wâpahtam nanâtawihcikêwin, ka-nâkatohkêk iyintonatawihowin êkwa nêhiyawâtisiwin isi êkwa ka-pêtahk ôma mâmawi êwako ka-wâpahtahkik. Êkwânima ka-sâkôcihikocik mîna pêyahtak iyimowin. Kiwîkinow ota askiy êka kîkway pêyâhtakêyimowin ta-âpacihtahk Nêhiyaw miyaw. Tânisi isi ôma ê-itocikâtêk kispin êka pêyâhtakêyimowin.
  • Namôy kîkway isi ta-yahkohtêyâna ta-wîhtamân tânisi isi ki-sôniyâwi-wîcihiwêwin kiki niyanan wayawîtimihk ohci iskonikan pamihcikêwin. Ôma sôniyâwi-wîcihiwêwin kwâtakihiwêwin, sôskwâc ki-mêyison êwako sôniyâw. Piko ta-itohtêcik iskonikanihk kiki sôniyâw kiko êkwânima asamîna kotaka okimânâhk ospiton.
  • Tastaw nitayisiyinîmak, ôki Kaskitêwayasitak, âsônê, mâka namôy tâpitaw, ki-itocikêmakan ôma ispayiwin ohci âhkosiwin isi namatakowin ohci nahipayiwin mîna mînopayiwin. Âhkosiwin ta-ki-itocikêmakan mihcêt kîkway ohci, iyinito, manitowêyimêwin mîna êka pakitinikâtêw ohci ispayiwina. Namwâc tâpiskôc mastaw maskihkiy êkwânima âhkosiwin ohcipayiwin mîna itocikêmakan âhkosiwin isi ka-âsôskamâtohk âhkosiwin êkwa âhkosiwin. Ôhi âhkosiwin ispayiwina âniskômohcikana isi ôma nanâtawihiwêwin. Isi Kaskitêwayasitak nêhiyawâtisiwin, kiayânaw maskihkiya êkwa pamihcikêwina, êwako atiht ki-maskihkiya, ayamihêwâtisiwin, manitowêyimêwin. Kaskitêwayasitak pêyakoskânîwin ayâwêw maskihkiyiniwa kiko kî-ayâwak kiskêyihtamowin mîna maskihkiya ta-nanatawihêcik otahkosiwa.
  • Ihtakon sôhkisiwin ka-wâpahtamân pîhci mâmawâyâwinihk: ihtâwin mâmawohkamâtowin wâsakamê êka-âkocihiwêwin miyw-âyâwin, tâpiskôc pimohtatawin kiskinowâpahtihiwêwina êkwânihi sôhkahtwâwin, kaskihtawak ta-sâpwêyihtahk kîkway Nêhiyawak ka-nitawêyihtâhkik pîhci mâmawâyâwinihk, tâpiskôc pîkiskwêwin, nêhiyawâtisiwin, askiy-isîhcikêwin pamîstakêwin.
  • Ita ka-ayahk pimohtatawin kiskinowâpahtihiwêwina pîhci Nunavut êkwânihi sôhkahtwâwin, ôhi pimohtacikêwina kiskinowâpahtihiwêwina kaskihtawak ta-sâpwêyihtahk kîkway Nêhiyawak ka-nitawêyihtâhkik. Askiy isîhcikêwin pamîstakêwin mâci mâtinamâkêwak isi mihcêt pîtos itêhkêskamikohk kiki miyw-âyâwin êkwa miyomahcihowin. Kahkiyaw ôhi kîkway âkwâpitisohtin pîhci Nêhiyaw tipêyihcikêwin êkwa kimêkiwinaw miyo totâkêwin ta-sâpwêyihtamahk isi ôma pakwâcikêwin êkwânima ka-wâpamahtamahk pîhci miyw-âyâwin pamihcikêwina.

Kêhcinâhowin okimânahk pisiskapâhtamowin êkwa nâkatohkâtcikêwin okimâwapiwin âyimihiwêwina

  • Owiyasiwêwin piko ta-maskawêyihta êkwânima Jordan êkwa Joyce Ô-Wiyasiwêwin, ahpô isi nawac ka-pahkisinaw tastaw kîskipayiwin.
  • [Namôy kipiskâkêwin isi kâ-piskihtahastâhk êkwa tipahaskanihk pimohtêstamakêwina], êwako ôma sahkwêw kihci okimânâhk êka wîhkac kî-nâkatêyihtam ayis ohci okimâwapiwin pahkânowin, oyêyihtam iyikohk âkihtason ohci pêci-nâway kiskinowâpahtihiwêwin asici Daniels itasiwêwin kiko misiwanâcihtâw onâkatêyihtamowin kiki Âpihtawikosisânak. Owiyasiwêwin piko ta-nâkatohkâtêk âyimihiwêwina ohci okimâwapiwin, pakitinkâtêw ayiwâkipayiwin pîhci miyw-âyâwin pamîstakêwin êkwa ohciyâwin nâkatohkâtcikêwin ohci miyw-âyâwin. Ahpô itikwê piko ta-mâmitonêyihtamahk tânisi isi Kânata Miyw-âyâwin Wiyasiwêwin kî-pastaham okimâwapiwin mâwinêskakêwina êkwa tânisi isi owiyasiwêwin ta-ki-itotahk ta-kêhcinâhow pisiskapâhtamowin.
  • Namôy nitapwêyihtên ôma okimâwapiwin sôskwâc. Ta-ki-ayimihiwêw isi kâ-piskihtahastâhk êkwa mîna êkosi ta-ki-ispayik.
  • Tânimayikohk kinwêsîs mîna tasihkikâtêw mâmawâyâwinihk ta-otitwêstamâkêhk kiki wiyawaw? Sôskwâc ôma kakêpâtê mîna otamihiwêwin, âsônê kiki Pêyakoskânihk asay ka-ayimohowcik. Owiyasiwêwin piko ta-maskawêyihtahk ôhi âyimihiwêwina, ka-miskôtam itêhkêskamikohk ohci nâkatêyihtamowin, mîna nakinam ôma otamihiwêwin.
  • Ôma owiyasiwêwin piko itikwê ayâw wîpita, piko ta-kaskihtât ta-sôhkêsihcikêhk/ahkinam okimânâhk ta-waskawihk ispîhk êka ka-natawêyihtahkik mîna nâkatohkâtcikêwin okimâwapiwin pîkonikâtêwina ispîhk nitawêyihtâkwan.
  • Ôma owiyasiwêwin ahpô mîna mêkiw itowahk âhkamêyihtamowin êkwânima ê-nitawêyihtamahk kiki sôniyâwi-wîcihiwêwin mîna âpacihcikana.
  • Misiwêskamik itasiwêwina. Pihkohtâwin ohci Jordan êkwa Joyce Ô-Wiyasiwêwin. Nitawêyihtâkwan mitoni kwayaskwatisiwin isi nâkatohkâtcikêwin âhkami wêpinikâtêk sôniyâwi-wîcihiwêwin mâka mîna ôma okimâwapiwin kah-kîhtwam pîkonikâtêwina.
  • Kîhkânâkwan pîkiskwêwin ohci sôniyâwi-wîcihiwêwin: awina ka-pakitinahk sôniyâwi-wîcihiwêwin kiki êkwa tânisi isi (C-92 nihimitow wâsakam ôma). Kânata namôya ki-ohci nâkatohkâtam ôma pîhci C-92, êkwa ôma ki-atawêyimiwân ohci Québec wiyasiwêwinohk natocikâtêwin.
  • Pisiskapâhtamowin: tâpiskôc nahêyihtamowin ohci itêyihtamowin onatamâkêw ka-mâmiskocikâtêk ohci Little Bear, asici kiki kâ-piskihtahastâhk, âsônê kiki manâcihêwêwin isi âyimihiwêwina êkota mitoni ka-ki-âhkami wêpinikâtêk, nitawêyihtâkwan âpacihcikan êkwânima Nêhiyawak ta-ki-kâhcitinam ta-pêtât okimânahk, kâ-piskihtahastâhk êkwa tipahaskanihk opimohtêstamâkêwak isi isi kiskinawâpahtahiwêwin ispîhk ka-nitawêyihtâkwahk ta-miciminihcik isi pisiskâpahtamowin.
  • Piko ta-kikinikâtêt âpacihcikana kiki pisiskapâhtamowin mâkwahikana kiki sôniyâwi-wîcihiwêwin ahpô pakitêyihcikatêwin … Nipakosêyimon ta-wâpahtamân mistahi-iyikohk wiyasiwêwin, êkwa mîna âpacihcikana ta-pimitisahikâtêkihk ôhi wiyasiwêwina.
  • Itêyihtamowin êka wîhkâc ihtakohk pihkohtâwin kwayaskowêwin [kiki pêci-nâway paminikêwina tâpiskôc ôma Kihci-okimâw-apiwin isi Nêhiyawak], ê-nitawêyihtamahk ta- nâkatohkâtcikâtêk êkwânima pîhci ôma miyw-âyâwin owiyasiwêwin.
  • Kwayaskwâtisiwin sôhkêyimowin kistêyihtâkwan mâka namôy wêhcasin, miyw-âyâwin owiyasiwêwin ta-ki-kîspinamâkosihk mîna ta-sîtoskahk ôma.
  • Ôma astâhiwêwin piko ta-sôhkâstêk pîihci ôma paminikêwin ta-miciminihcik ayisiyiniw isi pisiskapâhtamowin. Pisiskapâhtamowin êwako kistêyihtâkwan.

Itêyihtamowina nisitohcikâtêwin isi ôma paminikêwin êkwa nakiskamowin ka-osîhtcikâtêk ôma owiyasiwêwin

Nêhiyawak piko ta-nîkânêcik

  • Pîihci owiyasiwêwin, Nêhiyawak ta-kî-nîkânêcik. Ka-mâcihtahk êkwânima iskotêw, ihtakon isi êkwânima Nêhiyawak ta-nîkânêcik asici ôma kiskinowâpahtihiwêwin ohci kanawêyihtâkosiwin êkwânima atoskêmakan kiki kiyanaw, êkwa ahtsihcikâtêw ka-isi nitawêyihtamahk.
  • Nama kîkway kiyanaw ohci êka kiyanaw asici. Mawaci kistêyihtâkwan pîwipicikan ta-ayahk apowin isi kiskinawâpahtahiwêwin, namôy kakêskimikowin êkospi patâpacikâsowin, mâka mosci apowin isi kiskinawâpahtahiwêwin.
  • Tâpwêwin êwako pîkiskwêwina ohci Kêhtê ayak êkwa osk-âya namôy astêw kihci pimohtêstamakêwin ispihk oyasiwêwin osihtawin … nawaci êkwa ta-mêkiwawêyahk atiht kwayaskwêyihcikêwin kîkway ka-ispayik asici miyw-âyâwin êkwa miyomahcihowin.
  • Isi Nêhiyawak mihtahi wîcihiwêwin niayânân isi ôma mâmiskôcikâtêwin êkwa kîkway miyw-âyâwin êwako ita kâ-piskihtahastâhk, tipahaskanihk êkwa okimânâhk tahtahkwâw. Ê-nitawêyihtamahk ta-astêk nikiskêyihtamowinân êyikohk kwayaskwêyihcikêwin isi.
  • Nipîkiskwêwinân mîna kaskihtawina ta-ki-wîcihiwêw isi ôma paminikêwin, kihci opaminikêwak ta-ki-wâpahtam isi wâpahtamowin ohci nimiskîsikonânahk.
  • Wicihihcik osk-âya ta-kiskêyihtahk kîkway ka-itahkamikahk, nîkânipayihtahk, osk-âya ayâwak nakiskamowina asici maskawâtisiwin êkwa kîspin kiskêyihtamwak, ta-kî- pâtinamakêwak onakiskamowina êkwa kiskêyihtamowin.

Itâpahtamowin isi wâhkohtowina êkwa mistêyihtâkosowin

  • Oyasiwêw Edwards kî-itasiwêw kiki niyanân; êwako cî kî-paspîhikow Joyce Echaquan? Kî-mêskotastâw ôma pamihcikêwin? Namôya, ayis êwako wiyasiwêwin, piko ohci mêskotastâwin mâmawohkamâtowin. Pêyakwanohk kiayânaw anohc, ê-âpacihtahk tipêyihtamowina isi têyakwac ka-manâcihtahk mâmawohkamâtowin. Kitapahtênaw kêyapic pêyakwaw ôma owiyasiwêwin êkwa tipêyihtamowina pimohcêskanasa ta-maskawêyihta ayisiyiniw mâmawohkamâtowin âyimihowin. Kahkiyaw kiayânaw nâkatêyihtamowin isi ôma mâmawohkamâtowin, namôy owiyasiwêwin, namôy itasiwêwin.
  • Kî-pihtikwanaw isi mâmawohkamâtowin asici Crown mâka namôya niki ohci pakitêyimonân amacowinêkanêwin. Ta-kwaskohtihk isi owiyasiwêwin pâmwayês kitapahcikâtêwin mâmawohkamâtowin sâpô Ostêsimâwoyasiwêwin, namôy owiyasiwêwin ta-kaskihtaw ta-kikinikahk kahkiyaw ôhi mêmohci mâmawohkamâtowin akami Kânata. Ê-nitawêyihtamahk ta-itâpahcikâtêk isi mâmawohkamâtowin êwako tastaw mîna namôy kî-osîhtcikâtêw.
  • Niahcahkowan êkwa mitêhi sâkaskinêw ayis â-pîkiskwatamahk ta-osihtahk mâmawohkamâtowin, asici kiyanow, aniskac ohciwêwin êkwa wâhkômakanak. Ôhi âcimowina kî-mâmiskocikâtêwa ta-yahkohtêyahk. Owiyasiwêwin nitawêyihtâkwan ta-mâmitonêyihtahk ôhi âcimowina êkwa ta-ayahk êkwânima ahcahkowan.
  • Miyw-âyâwin owiyasiwêwin ta-kî-kiskinohtahcikâtêk ohci Nistam-Iyiniwak isîhcikêwina ohci mâmawiayawin, pêhtâtowin.
  • Owiyasiwêwin natawêyihtakwan tâpôkêyimôw mîna âhkami pîkiskwêwin.
  • Ka-mâmiskocikâtêk iskwêw opîkiskwêwina, awâsisak, nîso-ahcahkowan, ê-nitawêyihtamahk ôhi pîkiskwêwina ta-pêhcikâtêk. Ispîhk ka-pîkiskwatamahk ôma kîhkâtêyihtâkwan-isîhcikêwin owiyasiwêwin, ki-pîkiskwênaw ohci ka-isi-itêymisohk nisitawêyihtâkosiwin, itahtopiponêwin nisitawêyihtâkosiwin, êkwa mîna.
  • Ôma ta-nitawêyihtâkwan nawac pêyahtak paminikêwin.
  • Ta-mâmawahicik kahkiyaw, pêtahcik ayisiyiniw mâmawi, natohtahcik osk-âya, pêtahkik mâmawi oyêyihtamowina isi mâmawahitowin ta-yahkohtêhk isi miskwêyihtamowin, kahkiyaw awiyak nakacihtaw kîkway mîna ayâw kîkway ta-mâtinamâkêt mîna wîcihiwêw isi.
  • Ta-itohtêhk ita osk-âya ka-ayâcik, kihci-kiskinwahamâtowikamik êkwa kihci-kiskinwahamâtowin, ta-pimohtatahk pîkiskwêwin.
  • Namôy ta-ki-mosci mamiskotamahk ê-misakihk mâmawohkamâtowin, ahpô itêhkêskamik mâmawohkamâtowin. Ê-nitawêyihtamahk ta-itohtêhk kêhciwâk isi mâmawâyâwinihk/askiy ka-pakosêyimohk ta-nâkatohkâtcikâtêk, ispisci mâmawâyâwinihk ta-takosinihk Ottawa. Nêhiyawak namôy ta-kî-nakatahkik otaskiy, okimânâhk wiyawaw ta-kî-pê-takosinicik.
  • Êyakoskânihk isi Pêyakoskânihk êkwa: tâniwihka êkwâniki pîkiskwêwina moscâyihk ohci, awina ê-atoskatahk?
  • Namôy iyikohk ka-pêhtamân ohci mâmawâyâwinihk, nawac piko pêyakwan isi kotak okimânâhk kiskinohtahiwêwin. Nitawêyihtâkwan ta-saskitêk êkwânima iskotêw akami Kânata. Mâka ê-nitawêyihtamahk ta-pêhtahkik ayiwâk ôtênâhk êkwa mâmawâyâwinihk pîkiskwêwina. Kîspin kiya osk-âya ahpô kîsi-ohpikiwiyiniw, ahpô kêhtê aya, kisêyinêw, kiskêyihtamowin kanawâyihcikêw; kispin ôtênâhk ahpô pîihci-iskonikan, nisitawinamôwin ôma mistêyihtâkosowin ohci pîkiskwêwina pîhci mâmawâyâwinihk. Namôy piko atiht nîsohkamâkêwak ahpô pimohtêstamâkêwak. Ayis nawac kiyanaw ki-mêstahpinatênaw nêhiyâwiwin; ayiwâk êkwânima ka-mayi tôtâkonaw ispici ta-wîcihkoyak.
  • Pîkiskwêwin kiskinwahamakonaw kayâsêskamihk askiy ohci pêci-nâway kayas êkwa isi ayisiyiniw wahkohtow kiki mihcêt aniskaciwin êkwa êwako ka-nôhtê mâtinamâkêyahk asici kotakak.
kâ-itwêwastâhk: