An Nisaakising Dinaangidoniwin owi Giizhaa Agaa Yaajig Mina Bimaadiziwin Naaknigewin: Maamowibiigaadeg dibaajimowin

Noojimatoong owi Dibishkomigag awii Miigweng Minaadendiwin kina Bemaadizijig.

Zhibiigan owi e'doigosing

Mookinigewin

Gikinoowizhiwemigag owi Gechi Piitizijig Giikimige Giiwitaadibijig, Mkwa-giizis 23, 2022, Giizhaa Agaa Yaajig Zhichigewin Gaanada agii bimibidetonaa-aa nigwa giizhigag nakimigan, "Nesaaksing Dinaanigidoniwin owi Giizhaa Agaa Yaajig Mina Bimaadiziwin Naaknigewin: Noojimatoong owi Dibishkomigag awii Miigweng Minaadendiwin kina Bemaadizijig". Maanda nakimigad agii wiikijitomigag awii noondwaawaad gewe Giizhaa Agaa Yaaji gikendaasijig, inaadiziwin gikendamowin nyaagidiwendamajig, e'skoonwijig, miinwaa aanin bkaan waajinikiindijig gegetinaamendamowaad awii naawitowaad Giizhaa Agaa Yaaji mina yaawin miiinwaa agii miinigaaziwog waaji yaajig owi zhisewin awii maadokiiwaa nibwaakaawin awii wiindamaagaaziwaad Giizhaa Agaa Yaajig mina bimaadiziwin naakinigewin. Agii aawan bezhig owi woshme mechaag wiikijinakiiwin nankiiwin etemigag kina gwa odanishiwi-odakiimiwaa maampii Gaanada awii gagwedwewaad gikendamowin gewe Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig, mina bimaadiziwin negijitojig, mina bimaadiziwin zhichigewin waaji-nakiindijig, miinwaa kiinsan miinwaa waasa wekamigon awii wiidamaagewaad naakinigewin wenaamjiginan. Jibwaa maajitaamigag maanda dinakimigag, opwaagan manidokewin agii temigad wiiji yaawaad Gechi Piitizijig Giikimige Giiwitaadibijig awii nisaakinigaadeg owi awii nishing dibaajimitaadiwin.

Naanan dibaajimitaadiwinan agii tenoon epiichi giizhigag, ensa bezhig agii gikinoowizhiwemigad gewe Gechi Piitizijig:

Gechi Piitizid Leroy Little Bear agii miigwen owi ntam dibaajimowin ezhinikaadeg "Nashkwechigaadeg Bichibowin Zinagendamowin", zhiwe agii miziwe dibaajimad owi ezhi bitaakshkaagemigag owi oshki dinakiiwin newen wiiwiyin miinwaa inendamowin mina yaawin gewe Giizhaa Agaa Yajig bemaadizijig.

Ndo miigwetchiwi-aanaanig kina gewe all maadokiiwaad maanda dibaajimataadiwin, e'digoyaajig gaawii dash goweta gewe agaa giigidajig, waajii-ejig, bemibidechigejig, gekiniwaajibii'igejig, nyaagzowaabmijigejig minwaa Gechi Piitizijig Giikimige Giiwitaadibijig. Miigwetchi agii maadookiiweg gdo gikendaasowin miinwaa nibwaakaawin kina niiniwi, miinwaa maamowi yawing zhiwe mina bimaadiziwin jichaag.

Ndo maamiikwendamami awii maadokii-aang maandobiigan owi dinaangidoniwin, ayaawang owi agaa noonjigaademigag gewe agaa wiidookidaaziwad owi Nesaagsing Dinaangidoniwin. Temigad owi Zhaagnaashiimiwin, Wemtigoshiimiwin, Ojibwe, Mi'kmaq, Mashkode Omashkiigoo, Inuktitut miinwaa Michif, miinda zhisijigaade maanda nikiiyaa eni zhibiigaadeg:

Gdaa gagwedwe mazinaakoziginan maanda dibaajimowin, e'digosing gakinawaajibii-igewin agaa biindiwesijiaademigag agaa ondinigaademigag bimaadag epiichi temigag ninda giigidowinan, waasamo mazinaatesing zhibiigan odi lsa-ihl@sac-isc.gc.ca. Aga bigosenimogwo awii akinwaadendaman giigidiwowin-myaawong maandobiiganan goweta temigadon Zhaanaashiimiwin miinwaa Wemitogozhiimiwin.

Zhinomaagewin Debwewendaagokin owi Dinaanigidowin

Maamowi gikiniwaajibii-igewin owi dibaajimitaadiwin

Nisaakosing Dinaangidoniwin owi Giizhaa Agaa Yaajig Mina Bimaadizing Naaknigewin
Dibaajimowin owi miziwe mazininaagwog maandosijigan owi Nisaakosing Dinaangidoniwin

Maanda mazininaagwog maandosijigan aawan owa mezinibiiged ezhi waabmdang owi Nisaakosing Dinaangidoniwin owi Giizhaa Agaa Yaajig Mina Bimaadizing Naaknigewin, agaa temigag Mkwa-giizis 23, 2022. Nikaazigaademigad neniish gwa mazinichigewin miinwaa zhibiigan awii gikinwaadendaagwog owi dinaangidoniwin.

Naanaagwiwiing owi mazinchigan, gaataagaabiwiwog nowonj bemaadizijig naabidoskine gaabiwiwaad gaataawing newen kidiwinan "Nisaakosing Dinaangidoniwin owi Giizhaa Agaa Yaajig Mina Bimaadizing Naaknigewin". Owi gaataagaabiwiwin gewe bemaadizijig kina bebikaanziwog. Aanin waabmjigaaziwog biiskamiwaad inaadiziwin gwiwinan, bezhig biiskaan ozaawaandemigag babagwayaan ekidoomigag "ensa bezhig binoojiin bibaamendaagozi" miinwaa bezhig biishkaan Wiisaakode gijipizowin aapitojiipijigan. Gewe bebezhig bemaadisjig azhitojig owi yaawiye-aag wiikijinaa-aan bemaadizijig awii digo gaabiwiwaad miinwaa wiijii-ewad zhiwe yaawiye-aag. Mezinising maawinjidiwaad woshme bemaadizijig gikinwaadendaagwog debaabiminaagwog zhibiigaadeg kidiwin "wiikijinigaaziwog kina noondawindwaa" miinwaa "wiijigaabiwitaadiwin zhiwe naanaagwi-wiing" awii giwiitaashkaag inendamowin owi mazinaazagan. Niswi gewe bemaadizijig abi yaawog aawii wiiji-yaawaad owi yaawiye-aag adaanaa-aan gikidiwinamobiiganan, ekidoomigag:

  • "Ada dowendaagwod debwewin miinwaa naasaab yaawong dinaangidoniwin."
  • "Digonigaaziwaad miinwaa nondiwindwaa eshkiniigijig."
  • "Kina gdo bimidonaa gichitwaa ishkode."

Owi gaataagaabiwiwaad bemaadizijig gaataasin e'ozaawibiigaadeg gaataasing temigag newen kidiwinan "Ndo zhichigemi maanda gewe onji inodewiziwinan" miinwaa ani zhibiigaadenon:

  • Owi Wiijiindiwin Inakaanewiziwinan Wiindamaagewin newen Dibiniweziwiniwaan gewe Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig
  • Owi Debwewin miinwaa Mina Ginoondiwin Nokiiwin
  • Nyaadizijig miinwaa agaa nisigaazijig Giizhaa Agaa Yaajig kwewog miinwaa kwezensag
  • Jordan ado Naagzowaaamjigewin
  • Joyce ado Naagzowaaamjigewin

Zaagijiwiing owi e'ozaawibiigaadeg gaataasing digoyaawog nowonj yaawijig bemaadizijig naabidoskine gaabiwiwaad wiikijinaawaad bekaanzijig awii wiijii-ewaad temigadon niiwin dashkinigaanegin bebezhig e'digosin bkaan aawechigan:

  1. Zhiwe nipaaji shpiming owi yaawiye-aag, temigad bikodinaag aki temigag ziibi, mitogog miinwaa niish wiigwaaman. Aawechigan debaabaminaagwod, gichi odena mazinisin temigag niibna eshpaamigag wiigwaaman. Ishpiming owi kina aawechigan tenoon niish ziginjiindiwin, kidiwinan zhibiigaademigag "ngii biindigemi owi wiijiindiwin owi Gichi Gimaa, dash wiigwa gaawii ngii bagidinaziinaa ndo dibendiziwinaa".

    Niisawiing, gmaaminig bemaadizijig bimakwazhiwewog ziibiing zhibiigewin temigag "Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig ada niigaaniwijigewog". Niisawiing owi ziibi gechi piitizid Inuk kwe bimide waaskonenjigan ado wiiji biskanetoon eshkiniigijin. Newen kidiwinan "aanjitoon wegwen yaawid gekendaasad" zhibiigaadenon ishpiming ayaawaad miinwaa "Giizhaa Agaa Yaajig gikinowaabajiginan naagidowenimigewin" zhibiigaadenon niisawiing ayaawaad.

  2. Zhiwe nipaaji niisawiing owi yaawiye-aag, makade aanakwad gikinwaadendaagwod "izhichigewin dabasenjigewin miinwaa zhiingenjigewin". Aanke owi makade aanakwad tenoon niish ninjiin aabitojiinigaadeg newen kidiwinan "gnowenimigowin owi dibasenjigewin miinwaa zhiingenjigewin" miinwaa age bebakaan zhaawishko yaawiye-aagin, bebezhig gikinwaadendaagwog nowonj dnowaa nendamowinan:

    • Bemaadiziikejig
    • Niishtana shi niiwin Giizhaa Agaa Yaajig ginondiwin
    • Nendagikenjiged
    • Nakwekijigaadeg gimaakidaajigaadeg
    • Giizhaa Agaa Yaajig naagidowenjige nikaaziwinan
    • Aanji bimaajitoong iniwewin

    Owi gikidiwinamobiigan zhinogemigag odi newen ninjiin aabitojiinigaadeg ezhibiigaademigag "majiginindwaa gewe e'dabasenjigejig majidodamowin dibagesewin"

  3. Zhiwe niisawiin mayaa owi yaawiye-aag, temigad aki mazinising maanda Gaanada, temigag zhibiiganan "Masendamang zhichigewinan: wegnesh, aapiish, apii dibigo-iidik zhinda Gaanada". Niswi bineshiinig naagoziwog bamishiwaad gichi waasa, zaagiji odena/waasa wekamig wiigwaam gaataagiwaad mitigog miinwaa shpashkaamigag zhiwe niisawiing mayaa nikiiyaa owi mazinibiigan. Zhiwe nipaajiwiing owi mazinibiigan, e'shpaamigag wiigwaaman miinwaa maamowisijigaadeg wiigwaaman zhiwe gichi odendaang maage zhiwe zaagiji odenaang aki mazinisin.
  4. Zhiwe mayaa shpiming owi yaawiye-aag temigad yaa-aabi bezhig bikwaadinaag aki waabmdowemigad ziibi. Owi giizhig zhibiigaademigad "nodin", owi bikodinaag zhibiigaademigad "aki", miinwaa owi ziibi zhibiigaademigad "nibiish". Zhiwe gaming owi ziibi zhibiigaademigag "kina gego mashkiki aawon".

    Wiisaakode gijipizowin miinwaa binojiins wiikwejiipinind biinji dikinaaganing naagiziwog waawiyesemigag temigadoon newen kidiwinan "masenjigaademigag manidokewinan, Giizhaa Agaa Yaajig Mashkikiin miinwaa gikendaasowin aawinon owi ezhinaagwog mina bimaadiziwin".

    Niigaan mazinisin, owa gaawii nisidiwendaagozisig bemaadizid zhoobiingweni naaniibiwid niigaan zhiwe ziibi. Owi zhaawishko waawiyesebideg wiikiwesin gaataawiing miinwaa ishpiming yaawaad, woshme ani migade-aamigag shpiming ado ndibaangiwaa newen kidiwinan "miziwe bemaadizid mina yaawin" magi biigaademigag. Shiwe-iing ninda kidiwinan naagozi migizi miingwan, miinwaa niish gete inaadiziwin endaang (bagwaanegamig miinwaa waaginogaan). Zhiwe ezhi zidesing miinwaa nipaaji owi bemaadizid, zhibiigademigag "bimaadag mashkiki" temigad shpiming mazinibiiganan owi zhiibaa-aamijigan, mashkiki modens, bidakogan miinwaa agopizowin. Zhiwe ezhi zhidesing miinwaa mayaa owa bemaadizid, owi kidiwin temigad "gete inaadiziwin" temigad shpiming mazinibiiganan owi wiingash gikaadenigan miinwaa biskaneg mashkodewaashk, bezhig newen niibana biinaabite manidokewinan eyaamiwaad Giizhaa Agaa Yaajig maamowi yaajig. Zhiwe ezhi zhidesing miinwaa gagwek agwa niigaan owa bemaadizid zhibiigaademigad owi kidiwin "Inakimiweziwin Debaakinigemigad owi Mina Bimaadiziwin" owi e'digobidemigag neniish gwa zhaabnaashiiwin miinwaa gete bimaadiziwin, waabmdowemigad nowonj mazinchiganan e'digosin, gichi bimiwizhiwe daabaan, mandaamin akanaak miinwaa mishiimin, mazinigan, e'gaaching wiigwaam mitigok zaagikiiwaad shkwe-aang miinwaa gaababaamwijigaadeg mazinaatewibii`igeseg.

Maandobiigan newen aanin inendamowinan agaa maadookiing awii wiindamaageng naakinigewin wenaamjiginan miinwaa ezhi nakweshkigaadeg

Agii dinigaademigad gewe Gechi Piitizijig, eshkiniigijig miinwaa gewe agaa giigidajig owi enji dinakimigag. Gikinwaajibiiganan agaa kidiwaad agii debinigaademigag miinwaa agii aankinosijigaademigag gagwek gwa gaazhi gashkitoong.

Inendamowinan e'nowendaagwog owi e'digosing owi naaknigewin

Enigok bemaadizid mina bimaadiziwin: Daapinamang owi maamowi nakiimigag wiiyaw, inaadiziwin abi njibaamigag naagdowenjigewin yaawong kina e'digosing newen mina giizhendamowinan owi mina yaawin ezhi waawiinjigaadeg gewe Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig

  • Apii bimaakinigewing pane gdo makwendaanaa owi niibna dnowaa inigokwaag maagisegin miinwaa digobideg, naaniibiwing owi e'nowendaagwog miinwaa zhichigaadeg mina bimaadag miinwaa jependimiimigag odenwinan.
  • Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig mina bimaadiziwin aabeg ada digomiyaamigwod maamowi nakiimigag wiiyow…Mina bimaadiziwin digotemigad wiiyow (owi yaawong memdage eshpaamigag owi zhaaginaazhii waamjigewin), nendamowin miinwaa enmanjiwang. Aanii dash owi jichaag? Maanda naaknigewin aabdeg ada digozidoon owi jiichaag. Gewe Inaaknigejig agii gnowaabmdaanaa-aa owi Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig Mina Bimaadiziwin Naaknigewin owi nikiiyaa Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig ezhi waabmdamiwaad miziwe wekamig ezhiwebag, nendamowin, enamjiwang, wiiyow miinwaa jichaag niiwin e'digosing, ada onjitaamigad wine, aabaji dinaangidoniwin awii biindigajigaadeg maamowi newen neniish miziwekamig inendamowinan.
  • Aabdeg gwii nisidiwinaanaa Giizhaa Agaa Yaaji bemaadizijig bimaadiziwin endodaagemigag: nakiiwin, gikendaasowiin, zhoonyaakewin. Miinwaa dash nisidiwinaagwod woshme michaamigad apiinish newen gikina: aki, iniwewin, aki naagodwenjigewin, inaadiziwin, nakweshkigaadeg dibasenjigewin miinwaa bikaanenjigewin.
  • Odi giiwedinang, ndo waabmaag Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig zhaawaad ado iniwewiniwaa owi mina yaawin miinwaa makamiwaad mashkowiziiwin zhinda.
  • Maamowi nakiimigag wiiyow gikinoowaabanjigan ezhi naagadowenjigeng owi dash mashkiki gikinoowaabanjigan naagadowenjigeng, Giizhaa Agaa Yaajig Mina Bimaadiziwin Naaknigewin aabdeg ada digobide newen Giizhaa Agaa Yaajig nikiiyaa ezhi bimaadiziwaad (aanike bimaadiziwinan, mashkikiin, endinakiing enjibaamigag ezhi naagadowenjigeng, miinwaa aanin yaa-aabi).
  • Aabdeg awii nisidwinigaade gewe Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig ado yaanaa-aa gewiiniwaa owi mina yaawin; debendamowaad ezhi waabmdamiwaad enkamigag, inaadiziwin nikiiyaa bimaadiziwin. Aabdeg awii aasgaabiwitaagaadeg aanji majiishkaamigag ninda ezhi bimaadizing dibii-iidik gwa dowenjigaadeg. Dibishko gonaa, aasgaabiwitaagaaziwaad bemaadiziikejig, kwewog miinwaa inaadiziwin bimaadiziwin nyaagadojig… naangzhewinan naagaanendaagwog.
  • Nisidiwinigaadeg inaadiziwin waankiimigag, maamowi nakiimigag wiiyow nikiiyaa awii mina yaang. Awidash owi mashkikiikeng gikinoowaabanjigan miinwaa gnowaabmjigaadeg nikiiyaa agezhi zhitowing gdo aasgaabiwitaagewinan miinwaa eshpendamang.
  • Ani zhaa-aan ndo skoniwiwin, ngii maajitaa nisidiwininaan newen ezhi bimaadizing owi mina yaawin miinwaa e'nankiimigag owi biinidoniwin. Biinidoniwin maajitaamigad waa-aajgwa jibwaa maajiishkaad owa binoojiin. Zhichigaadeg owi endinakiiwaad gewe Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig ageni zhaamigag owi woshme nishing biinidoniwin…Biinidoniwin giiwaadag woshme aawinon dash gizii-aabideng miinwaa wiibidan asabaabiins nikaazang…Dowendaagwod maamowi nakiimigag wiiyow nikaazang owi biinidowin. Aabdeg awii ginowaamjigaadenon newen bimaadiziwin endodaagemigag miinwaa ezhi nakiimigag owi biinidowin, miinwaa owi Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig miziwe bimaadiziwiniwaa miinwaa bimaadiziwin madookdaagemigag ado mina yaawin.
  • Aabdeg gdo dowendaanaa Ashkakimig Kwe awii minyaamigag miinwaa maanda aabeg adaa naagwod zhiwe naaknigewin. Maanda adaa digosin miingaaziwaad bimaadiziimigag dibiniweziwin newen mitigog, bineshiinig, manidoonsag. Dash gaawiin gdo naagidosiinaa gdo naangzhewininaa awii gnowendamang niizhwaaswi niigaan aanke bimaadiziwin.
  • Maanda nakiiwin maampii aabdeg ada zhaamigad aazhawi gadagendamowin, ondaadiziwin, wiiji-yaawin, inaadiziwin zinagiziwinan medookidaagiwaad gdo bemaadizinaanig.
  • Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig odinkaazinaa-aa ado iniwewiniwaa aawang gnowendiwin miinwaa ado aanji zhitonaa-aa miinwaa aanji maajiishkaatonaa-aa inwewiniwaa.
  • Newen mashkikiin owi Giizhaa Agaa Yaajig inaadiziwinan age aawan age penimandamang. Owi nikiiyaa ezhi bimaadizing miinwaa bimaadiziwin miinwaa ayaang akiing miinwaa daapendamang newen gikinomaagewinan gewe gechi piitizijig owi nikiiyaa agezhi ayaang akiing.
  • Gaawii gego misendamowin newen manidokewinan miinwaa inaadiziwin mina bimaadiziwin aasgaabiwitaagewin, nindan agii gibaakogaadenon. Giizhaa Agaa Yaajig mina bimaadiziwin gnowenjigewin miinwaa gaawii Giizhaa Agaa Yaajig mina bimaadiziwin gnowenjigewin ada yaanaa-aa naasaab minik zhoonyaa maanigaaziwaad.
  • Bezhig owi nikiiyaa age dibegendamowaapa owi zhichigaadeg Mina Bimaadiziwin Naaknigewin awii makwendamang nakiing zhiwe owi Ntam Inakaaneziwinan Inendamowin Aabjibi Bimaaksijigan. Inendamowin mina yaawin gegeti aawan mina yaawin. Agaa gikendamaang maampii aawan epiichi maandonaagwog gdo mina zhayaawininaa. Nowoonj minik tenoon debwemigag miinwaa nyaagikin e'naadmaagiying awii nisastamang wegnesh yaawong owi mina yaawin. Owi ekidang aabdeg ada aawan miziwe wiiyaa gnowaabmjigaadeg miinwaa gaawii biigshkaasinag.
  • Owi gichi piitendaagwog owi inaadiziwin aawon naaniibiwiimigag owi mina zhayaawin. Aaniish agezhi nikaazang maanda awii daakaajigaadeg gdo zhichigewinan miinwaa nankiiwin? Aabdeg ntam ada temigad. Bemaadizijig dowaabmdaanaa-aa awii biskaabiiwaad newen inaadiziwin gechi piitendamaang aawong owi nikiiyaa awii biskaabiiwing owi gikendamaawiziiwing owi mina zhayaawin. Jichaag miinwaa manidoo-aadiziwin age gichi piitendaagadon, owi zhichigeng ne-aab gdo ani'zhaamin odi ayaa-ing owa Manido miinwaa Bimaadiziwin maajitaamigag. Inaadiziwin miinwaa Jichaag dash aapaji gichi piitendaagwod miinwaa naanaagwiwiing adaa temgad owi mina bimaadiziwin naaknigewin. Ndo bimaadizinaanig age dowaabmdaanaa-aa awii aanji makamiwaad owi yaawiwaad. Yaawiyin digosin zhiwe odenwinan miinwaa Inakaaneziwinan miinwaa aawong owi nendowendaagwog owi mina bimaadiziwin naaknigewin.
  • Misenjigaadeeg owi bimidaabaangoong madookadaagemigad owi mina bimaadiziwin naasaab azhi waabmjigaadeg.
  • Aabdeg pane gwii aabaji gnowaabmdaanaa mina bimaadiziwin, newen wiijiiyaawin giizhenjigewinan owi mina bimaadiziwin aawan baashkijiwiing owi giinwi zhiwe nongwa miziwe kamig giizhenjigaadeg aawong mina bimaadiziwin. Ndo dowendaanaa owi mina bimaadiziwin naaknigewin awii zhinaagwog naasaab maanda gichitwaa nowoonj yaawiying, e'digoyaamigag kina ninda dinaangidowinan nongo giizhigad etegin. Wiikibijigaadeg nowonj bkaan yaawong miinwaa gechi piitendaagwog maamowi maagwewing. Naanaagdowenjigaadeg gdo gete ayaawong gikendamowin miinwaa nongo miziwe kamig gekendamang.
  • Gdo minezinaa owi maamowi nakiimigag wiiyow gikinoowaabanjigan ezhi naagadowenjigeng, gaawii gikinoowaabanjigan mashkiki dnowaa. Maanda digosinon misenjigaadeg newen manidokewinan miinwaa Giizhaa Agaa Yaajig mashkikiin, miinwaa yaa-aabi dnowaa gego.
  • Dowendaagwod awii nisidiwinimang nowonji nikiiyaa ezhi ginowaabmjigaadeg mina bimaadiziwin: woshme yaawong maamowi nakiimigag wiiyaw ginowaabmjigaadeg, dibishkomigag. Gichi piitendaagwog awii yaajigaademigag ndo gete mashkikiikewin, gaawii adaa penimanjigaadesino zhichigan mashkiki naagidowenjigewin. Miigwa gowete bezhing nikiiyaa agezhi mina bimaadizii-aang miinwaa aawan awii yaamaang wenaamjigewin awii biskaabii-aang ndo inaadiziwin naandowechigewin.
  • Ndo minezinaa woshme maamwising nikiiyaa awii miigwe-aang kina mina bimaadiziwin zhichigewinan aanji maajitaa-aang mitakimig, maajitaa-aang awii nikaaziyaang ndo inaadiziwinaa nikiiyaa ezhi zhichige-aang gego, aawan gechitwaa wendaagwog nikiiyaa.
  • Wiijiiyaawin giizhenjigewinan owi mina bimaadiziwn gaawii wiikaa agii digosizinoon zhiwe Zhaagnaashii mashkiki zhichigewin. Aanowi gwa eshkam giigisin ezhi waabmjigaadeg, oshki dinakiiwin gaawii agii miigwesiimigad woshme piitenjigewin. "Owi naazkigewin owi Zhaaginaashii mashkiki agii aawon dibishko gonaa nikaaziwinan owa gdo daabaan enji giishpinajigaadeg". Gaachidewaa ezhi waawiinjigaadeg, gaawi makwenjigaadesino aki, manidokeng, wesiinig, myaajiigikin, nibiish, getchitwaa wendaagokiin… "naachigwaa ndo nowendaasiwinag". Gegaa gwa kina Giizhaa Agaa Yaaji Bemaadizijig zhinowaabmdaanaa-aa abi njibaamigag maanaaji zhayaawin apii tesingag. Gaawii gwa waawaaj ndo gashkitosiin awii zhaa-aan newen miziwe kamig minendaagoziwinan, aanin gechitwaa wendaagwog akiin, gaawii maamdaa awii zhaa-aan manidokewinan maage bakibidowaan ndo inaadiziwin myaajiigiking… "aagonechigaadeg yaawiyaan".
  • Kwewog aawiwog owi ode ndo odenwininaanin, dash owi aasgaabiwitaagaaziwaad gdo aasgaabiwitwaanaanig miziwe Inakaaneziwinan.
  • Aasgaabiwichigaadeg/giikinigaadeg misenjigaaziwaad Giizhaa Agaa Yaajig mina bimaadiziwin negijitojig.
  • Waabmindwaa Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig maajiigwaad wegwen gwa nikiiyaa e'wenaamdamiwaad [miigwemigad apenimowin niigaan ani aawong], dibishko gonaa Giizhaa Agaa Yaajig wiibidaa-mashkikiinini maampii nongo, waabmjigaaziwaad woshme Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig zhiwe mina bimaadiziwin zhichigewin…waabmdoweng gewe awaa gikinwaabmjigaaziwaad zhiwe mina bimaadiziwin nankiiwin.
  • Kwewog aawiwog owi ode ndo odenwininaanin, dash owi aasgaabiwitaagaaziwaad gdo aasgaabiwitwaanaanig miziwe Inakaaneziwinan.
  • Woshme niibna dowenjigaaziwog giizhaa agaa yaajig inendamowin mina bimaadiziimigag negijitojig, memdage gwa otigwaani-mashkikiiwininiwog zhiwe ndo odenwininaaning… Temigadoon gwa memdage zhiwe Giizhaa Agaa Yaajig mashkikiikwewog/ninwog miinwaa mashkikiininwog/kwewog, dash dowendaagwog memdage zhiwe gewe Anishinaabeg, Eshkiimewi miinwaa Wiisaakode otigwaani-mashkikiiwininiwog.
  • Dowendaagwog gewe wiibidaa-mashkikiinini negijitojig awii nakiiwaad ndo odeniwininaanin, nanaa'itoong gikendamowin inendamang miinwaa giikinigaadeg dibendiziwin.
  • Ndo dowendaanaa nda gikendamowin naagaaniwidowaang niinwi owi onji niinwi. Nongo megwaa gagwech ayaawong kina abi njibaamigadinon zhaaginaazhiiwin e'nigaasimigiyaang awii gashkitowaang awii waawiindamaang aakoziwin.
  • Dash yaawog aanin maagwejig aabdeg awaa biimskogaabiwiwaad owi waasamo mazinatesijigan. Manitoba maagwejig zhaazhigwa agii zhaawog zhiwe, biimskogaabiwiwaad awii miigwewaad zhichigewinan owi waasamo mazinatesijigan. Odi Nunavut, maagwejig agii nakweskaanaa-aan niiba gibaakogewinan miigwewaad aasgaabiwitaagewinan. Owi aabajichigan odi giiwedinang gaawii gashkichigaadesino waasa wekamig aasgaabiwitaagewinan… waasamo mazinaatesijiginian zigaakibiiganan zhiwe Nunavut gaawii adaa nakwetaagemigasino owi zhichigewin odi Manitoba owi edamomigag yaakozijig e'waabmaawaad maagwenid newen neniish Nunavut miinwaa Manitoba ado yaanaa-aan bkaan dnowaa mashkikiiwewin zigakibiiganan. Nunavt gagwejitoon awii naawitod ninda zinagiziwinan newen nisiwe mechaagin kiinsan gewe onji yaakozijig bangii yaawijig zhinda ninda kiinsing.
  • Owi gnowaabmjigaadeg owi inaadiziwin negijitojig miinwaa waankiiwendaagwog zhiwe mashkikiikeng negijitojig ada yaanaa-aan onashowe miinwaa gagwek aadiziwin e'nakiiwaad, owi onji gikendamowin inendamang, nisidwaabmjigaadeg newen Giizhaa Agaa Yaajig dnowaa bimaadiziwinan (dibishko gonaa, aki, inaadiziwin) dash gaawi bemigii goweta. Gichi piitendaagwod awii dibaachigaadeg owi mijiminigaaziwaad mina bimaadiziwin gnowenjigewin negijitojig awii dibagekaaziwaad owi dibasenjigewin.
  • Dowendaagwod awii mijiminigaaziwaad dibagekaaziwaad owi gikinomaagaaziwaad mashkikii-kwewog/ninwog miinwaa mashkikiininwog/kwewog. Newen kiinsing nakiigamigon e'bimaakonaawaad mina bimaadiziwin negijitojig aabdeg ada gagwekwendamog gewe waajii-ejig waanikiimigadinig inaadiziwin, miinwaa yaamiwaad gagwek gikinomaadiwin zhiwe ishpi gikinomaagegamgon. Aabdeg adaa tenon gagaandinigewinan miinwaa aasgaabiwitaagewinan awii gagwekwendaagwog temigag maanda.

Ganoojigaadeg Dibasenjigewin miinwaa Bikaanenjigewin awii Gagwekwenjigaadeg Waankiimigag Misendamang owi Naagdowenjigewin

  • Naaknigewin aabdek aanin ada temigadon ganawenjigewin debwewinan owi zhiingendiwin miinwaa bikaanenjigewin megwaa etemigag zhiwe mina bimaadiziwin gnowenjigewin zhichigewin.
  • Gdo minezinaa woshme newen bkaan yaawong abi njibaamigag naaknigewin, gdo dowendaanaa naaknigewin aanjichigaadeg owi majidodamowin agaa zhiwebizid Joyce Echaquan. Memaanji bangii maanda adaa zhichigaade owi bimigaadeg mazinikaazad… Maanda adaa azhi waabmjigaade owi newen aanjichigaadeg owi mamaazhiiwin naaknigewin (idamomigag owi dibasenjigewin).
  • Giminezinaa gaataawiing swenigaadeg naagijigewinan newen onji inaadiziwin waankiimigag ayaang, miinwaa gikaadag eshiwebak. Gichi piitendaagwod awii dishindamang owi gimaakodaadiziwin nikaazang ninda naagijigewinan.
  • Nga aabajitaami dowaabmdamaang gnowenjigewin zhiwe gichi odenaang miinwaa nga wiiji-nakiimaanaanig owi mina bimaadiziwin gnowenjigewin zhichigewin megwaa etemigag, dash gdo dowendaanaa naagijigewin age gagetinaamiiwong waankiiwendaagwog ayaang owi awii zhiwebak.
  • Amii goweta agaa dowendamaa awii misendamaa owi aakoziigamig nankiiwin niin onji miinwaa ndo binoojiinimag miinwaa noshenig apii dowendamowaad.
  • Bemaadizijig dibamaagaaziwog awii miingowing e'nigaa-endaagwog mina yaawin- maanda dowendaagwod awii nda-gikenjigaadeg miinwaa anji gnowaabmjigaadeg. Aabdeg gwii aanjisidonaa owi eshichigeng miinwaa mijiminigaaziwaad bemaadizijig dibagekaaziwaad niigaan ani zhaang. Giishpin gechi nigajitod aawiyin zhiwe bemaadizijig mina bimaadiziwin, aaniish enji dibamaagowin aanwidwaa Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig?
  • Odi gdo aakozii gamigonaanin, temigad wiindamowin e'wiindamowaad yaakozinjin, apii ani giiwewaad, amii owi apii gego age zhiwebikiba. Zaam gaawii kina gwayaa wiisigishizii maage aakozisii epiichi giishigag. Gagwedwem owi aakozii gamig awii ayaang niishtana shi niiwin dibagiiziwaan aasgaabiwitaagewin.
  • Iniwendiwin owi gegaandinigaadeg dakobinaaganiwin kwe ji-boonozhed miinwaa nigonigowing, owi nyaagwog owi woshme gichi izhichigewin bakaanendiwin miinwaa gaawii bemaadizid nenjigaasiim owi naamiwitemigag Canadian bimaadiziwin. Temigad owi iniwendiwin owi yaajigaadesinag nendamowin owi dakobinaaganiwin kwe ji-boonozhed miinwaa owi e'zhiwebak newen Giizhaa Agaa Yaajig kiin.
  • Gaawii maamdaa awii binamijigaadeg owi gikina genwabmjigaadeg, miinwaa woshme gagetin gaawii maamdaa gimaa gamgoon awii nendamowaad maanda. Aabdeg kina awii ginowaabmjigaadenon kina e'digosing zaagijiwiing owi Zhaaginaashii mashkiki awii nakwetamang zhichigewinan zinagiziwinan, zaam tenoon biinjiwiing miinwaa zaagijiwiing owi mina bimaadiziwin naaknigewin. Gaawii maamdaa awii nakwetamang dibasenjigewin bwaa nisidiwinigaadeg owi onji zhichigewinan dibasenjigewin zhaazhigwa giizhaa etemigag.
  • Naaknigewin aabdeg awii ginodaan zhichigewinan dibasenjigewin. Gnimaa owa nendakenjiged owi naaknigewin owi onji gwaya awii yaad gego age nda zhichiged owi dibasenjigewin.

Aasgaabiwitaagaaziwaad Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig owi Ne-aab Awii Debinamiwaad Ogimaakidaadiziiwaad newen Giizhaa Agaa Yaajig Naagaaniwidowaad Gikinoowaabanjigewinan

  • Owi nendowaabmdamaang aawan awii gagetinaamiikamaang owi ogimaakidaadizii-aang bwaa zieizii-aang awii aazhidawa`igegowaang, mookiitaagowaang maage nigonigo-aang aakwaadiziwin.
  • Owi bemaabiising owi shkonigan miinwaa gichi odena aawan memaanji madookidaagemigag etemigag ndo inendamowininaa… owi onjidaa zhichigeng waabmdowemigad owi, apii gnowaabmdamaang owi mina bimaadiziwin ogimaakidamaang miinwaa miijiim ogimaakidamaang aawan aaniwendaagwog aanin eshichigeng age binaajichigaademigag owi ogimaakidaadizing miinwaa gageti makwenjigaadeg maanda etemigag, gdo ayaami ana maanda ani zhaang awii nigonigaazii-ing maage gdo ani zhaamin owi aanji debinigaadeg miinwaa owi gagaandinigaadeg owi ogimaakidaadizii-aang? Gaawi wiikaa ngii bagidinaziinaanin ndo dibiniwezinaanin awii wiindamaagowaang awaa miijiyaang, aaniish enji nigaazijigaaziwaad bemaadizijig awii miijiwaad e'nishing minawiin miinwaa inaadiziwininaa miijim? Gaawii aawizino owi waankiiwin dash owi gagaandinigaadeg owi bezhigwong dnowaa bimaadiziwin. Temigag minewaag dibiniweziwin owi Giizhaa Agaa Yaajig miijim, temigadoon niibna gibaakogonan owi menkaagemigag Giizhaa Agaa Yaajig ezhi bimaadiziwaad zhiwe gichi odenaang yaawong.
  • Ndo minezinaa Giizhaa Agaa Yaajig odaakaadimaang kina epiichi gashkitowaang, e'digosing inaadiziwin mashkikiin.
  • Nda gikenjigewin gnowaabmjigaadeg owi niinwi-giizhendamo-aang miinwaa gwayak doodaagewin gewe Giizhaa Agaa Yaaji bemaadizijig, amii maanda ndo odeniwininaaniin nendowendamowaad awii nakwechigaadeg.
  • Ayaawindwaa Giizhaa Agaa Yaaji bemaadiziikejig adaa aawan gechi piitendaagwog gewe enkiitiwindwaa, miinwaa miigweng gnowenjigewin owi nikiiyaa gagaaninigaadeg ogimaakidiziwaad Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig. Owi apii n'daadizid ndo binoojiiniminaanig gaataawiing temigad Giizhaa Agaa Yaajig gikendaasowin miinwaa bemaadizijig. Owi minaajichigaadeg owi n'daadiziwin adaa baskaniton ishkode gdo odeniwininaanin… Bimaadiziikeng aasgaabiwitaan ogimaakidaadiziwin, owi apii bimaadizid owa binoojiin gaataashkaagon gdo bimaadizininaanig, naadmaagemigad gagaandinigaadeg gikendamowin gdo dibiniweziwininaanin, wiiwiyan, niinwi-giizhendamowininaa.
  • Gashkiweziwin gaawii tesno owa Gichi Gimaa Kwe awii aasgaabiwitang shkiwii ezhinaagwog gnowenjigewin gikinoowaabanjiganan zaam zoongidoon newen mina bimaadiziwin gikinoowaabanjiganan. Aanzinaagotoong nakiiwin megwaa zhichigaade dash wiigwa abi biskaabiimigad owa Gichi Gimaakwe, owi ogimaawin miinwaa yaa-aabi gego. Ndo waabmdaana gwa owi inendamowin odi gewe agaa nagimigaazijig ogimaag dash gaawii ndo waabmdaziinaa maanda aankinigaadeg zhiwe owi ogimaawin newen Ntam Inakaaneziwinan miinwaa basabaagwog gikinoowaabanjiganan.
  • Bimiwijigaadeg newen dibiniweziwinan – dibiniweziwinan owi mina bimaadiziwin naagadowenjigeng zhiwe waawiindamaagewinan gaawii agii kidsiimigad aabdeg bekaa awii ayaa-ing shkoniganing. Ninda dibiniweziwinan ndo wiijiigon gaawii zhiwe ayaa-aan. Niin owi aawan endagwen bikaanenjigewin aji aawong. Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig gaawii wiindamaagaasiiwog aabdeg awii biskaabiiwaad odi agaa onji n'daadiziwaad awii misendamowaad mina bimaadiziwin zhichigewinan. Bemaadizijig mineziwog awii misendamowaad zhichigewinan, wegwen meneziwaad, owi apii mineziwaad, zhiwe yaawaad. Miinwaa age woshme mina piitigindemigad. Gda ayaanaanin wiiba woshme nanaagijigewinan miinwaa memdage gnowaabmjigaade newen nigaasijigaadeg owi dash gaawii gdo ginowaabmdizaanaa newen gnesh minik enji taamigag naandowechigewinan.
  • Giizhaa Agaa Yaajig dibaabijigewin gimaakodaadazang adaa digobiigaade zhiwe naaknigewin. Miinwaa age aabdeg adaa digobiigaad zhiwe Gaanada Mina Bimaadiziwin Naaknigewin owi onji awii gaanjiwebinigaaziwaad kiinsan miinwaa nigaasijigaadeg akiinsan awii gaachidinigewaad giizhpin gaawii miigwesiwaad newen zhichigewinan.
  • Owi bkaan aawong enjibaamigag naaknigewin ndo bigosendamami woshme awii waabimigaaziwaad gewe Wiisaakodeg aawiwaad bezhigowaad bemaadizijig.
  • Ngii giizhiitaami gichi zhaazhigwa awii daakaadimaang ndo mina bimaadiziwin gnowenjigewin zhichigewinan. Maanji gwa idik ezhiwebak aabdeg nga miingomi daakaadigewin. Ndo minezinaa memaanji nishing Giizhaa Agaa Yaajig mina bimaadiziwin zhichigewin e'minaadenjigaadeg miinwaa dibishkomigag inaadiziwin mashkikiin miinwaa bimaadizi-mashkiki. Ndo ayaanaanin gikinowaabmjigewinan maziwe kamig, bezhig odi Alaska miinwaa Hawaii.
  • Naaknigewin aabdek adaa aanjisemigad newen nendowendaagwog miinwaa memaanji nishing zhichigewinan gewe Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig e'waawiindamowaad. Gnimaa aawong bakwenezigeng, Gechi Piitizijig maage wegwen gwa iidik age digosing apii miigweng zhichigewinan, amii maanda meneziyaang.
  • Aawiyaang kwewog miinwaa ogashag, ndo dewendaagozimi awii aasgaabiwitoongwaa ndo inodewiziwininaanig, aabdeg dowendaagwog awii biiskonigid meshkodanaamowin gewe e'gashijig ntam owi onji awii yaawaad awii aasgaabiwitwaa-aad bekaanzijig. Gaawii biminigaaziwaad bemaadizijig miinwaa ne-aab azhiwijigaaziwaad, ndo minezinaa inodewiziwin gikinoowaabanjigan.
  • Owi zhichigaadeg bkaan azhi gnowaabmjigaazawin abi njibaamigad mina bimaadiziwin naaknigewin, dowaabmjigaadeg naaksijigan zhaazhigwa etemigag miinwaa enakiimigadnig gewe Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig.
  • Gagwejim odenwining ayaajig awii waawiindamowaad meneziwaad. Ndo odeniwininaanin gikendaanaa meneziwaad, daapinaanaa-aan memaanji niizaanag apii biindigewaad owi mina bimaadiziwin zhichigewin, gdo dowendaagozimi awii bizindaagaaziwaad.
  • Zhinda naaknigewin, aabdeg gwii aanji daapinaanaa maanda aki zhiwe gichi odenaang.
  • Gaanada aabdeg awii wiijiigowaang awii aasgaabiwitaagewaad memkaach dash wiindamagowaang awaa zhichige-aang. Aaniish owi nikiiyaa agezhi biskaabiiwaapa ne-aab wiiyining miinwaa bimaakidadiziwaad, giishpin wiindamaagowaang gaawii ndo nishisiimi, giishpin yaa-aabi temigag gimaakodaagowaang nikiiyaa awii bamaakinigowaang?
  • Owi maanda naaknigewin miinwaa ninda dinaanigidowinan apii aawan awii makwendamang awii zhitoong mazhiwe miinwaa niijaansiwin mina bimaadiziwin bkaan nikiiyaa maampii gdo kiiminaang. Gdo nikaazinaa agaa giizhichigaadesinag dibaabijigewin miinwaa nanaandawi gikenjigewin gaawii Giizhaa Agaa Yaajig naagaaniwidosiwaad, maanda dibaabijigewin aawon enkaaziying newen nakwetamowinan miinwaa gaawii ada nakiimigazino maanda nikiiyaa. Aabdek gwii makwendaanaa owi aanjitowing ezhi miigweng mina bimaadiziwin naagdowenjigewin maampii akiing dash awii ishpaamigag mashkowiziiwinan ndo odeniwininaaning miinaa Inakaaneziwinan.
  • Apii dibaatamang owi naaknigewin miinwaa meneziwaad Ntam Inakaaneziwinan, Wiisaakode, miinwaa Eshkiimewi, aabdeg gwii makwendaanaa woshme owi nakweshkigaadeg newen mineziwinan newen odenwinan; aabdek gwii zoongichigaadeg mina bimaadiziwn gnowenjigewin ndo odeniwininaanin awii nakwezhkigaadeg meneziwaad miinwaa gagaandinigaadeg ado mina bimaadiziwin miinwaa mina nendamowin…aabdeg awii zoongitonaanin ninda nakwetamowinan zhiwe odeniwinan miinwaa nakwechigaadeg newen meneziwaad.
  • Owi apii zhichigeyaang owi inaadiziwin nikiiyaa, gaawii wiikaa ngii yaanziin zhisijigan nondaa aabita dibagiiziwaan. Ndo wiidibimaanaanig ndo inodewizininaa miinwaa ndo wiiji yaawaanaanig. Owi apii gii`igwishimowin maage azhaa-aang zhaabondawaan, ndo wiikimaanaanig yaakozijig awii abi wiijiwigowaang. Agii ginowaabmdamaang maanda gikinoowaabanjigan owi naagdowenjigewin, owi gikinoowaabanjigan ndo Gechi Piitiziinaanig pane agaa wiindamaagiyaang, giin gdaaw owi mashkiki, ngii makaanaa maanda debwemigag. Ensa bezhig bemaadizid e'digoyaad maanda gikinoowaabanjigan agii waabmdaan noojimowin, daakaajigaadeg zhaagnaash miinwaa inaadiziwin nikiiyaa miinwaa maamowisijigaadeg maanda amii owi agaa waabmdamaang. Amii owi agaa mashkowendimigowaad miinwaa agii mina zhayaawog. Gdo adaami zhiwe akiing zhiwe gaawii waankiimigazinag awii aabiitamang Giizhaa Agaa Yaajig Wiiyow. Aaniish age azhi zhichigengiba maanda gaawii waankiiwendaagozinag.
  • Gaawii agwa gego tesino niigaan awii zhaa-aan awii kidiyaan agezhi miinigowaang zhoonyaa zaagijiwiing owi shkoniganing zhichigewin. Owi zhoonyaa debinigaadeg aawan naakinige gimaakodaagowaang, giin gdo miindis owi zhoonyaa. Aabdeg awii zhaawog odi shkonganing awii debinamiwaad zhoonyaa yaawong bkaan dnowaa ogimaawin.
  • Megwe ndo bimaadizinag, gewe Blackfoot, gagwech gwa, gaawii dash wiigwa pane, ndo naamidaanaa owi enji aankozing owi tesinag mino wiijiindiwin miinwaa dibishkomigag. Aakoziwin adaa anaamijigaade niibna dnowaa zhiwebidowinan, iniwewiiyow, mamaandawiziwin miinwaa gego maanaaji dodamowin. Bkaan owi oshkiwii mashkiki ayaawong owi aakoziwin abi onjibaamigad maaijooshensag miinwaa ashowi aakoziwinan. Owi enji temigag aakoziwin dikobidenoon owi naandowechigewin. Zhiwe Blackfoot inaadiziwin, gdo ayaanaanin mazhkikiin miinwaa zhichigewinan, aanin yaawong mashkiki eshichigaadeg, minido aadiziwin, mamaandawiziwin. Blackfoot aanikoominodewiwin ado yaawaan maashkikii aadizijig eyaamijig gikendamowin miinwaa mashkikiin awii naandowechigaazad owa yaakozid.
  • Mashkowiziiwin temigad e'waabmidamaa zhiwe odenwining, zhashkiing abi onjibaamigag maajibideg owi bwaa-ogimaakidaagemigag mina bimaadiziwin, dibishko gonaa gikinoowaabanjiganan ezhi basabaagwog, age gashkitoomigag awii nakweshigaadeg Giizhaa Agaa Yaaji bemaadizijig meneziwaad ado odeniwiniwaan, dibishko gonaa iniwewin, inaadiziwin, akiing etemigag zhichigewinan.
  • Apii yaamong ezhi miigweng gikinoowaabanjigan zhiwe Nunavat e-basabaagwog, ninda miigweng gikinoowaabanjigan gashkitomigadoon awii nakwetamowaad newen Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig meneziwaad. Akiing etemigag zhichigewin agaa miigwen nowonj dnowaa newen mina bimaadiziwin miinwaa mina yaawin. Kina ninda digoyaamigadoon zhiwe Giizhaa Agaa Yaajig odaakaadimowaad miinwaa nimiingonaa zoongide shkaagin awii nakwetamaang dibasenjigewin e'waabmdamaang zhiwe mina bimaadiziwin zhichigewinan.

Gagwekwendaagwog gichi gimaa dibagekewaad miinwaa nakwetaajigaadeg gimaakidaajigaadeg zinagiziwinan

  • Naanknigewin aabdeg ada naawisidonan Jordan miinwaa Joyce ado Naagzowaaamjigewiniwaan, dash giishpin aga magishinami biitiwiwiing.
  • [Gaawi dogisizinag newen kiinsing miinwaa waasa wekamig naangizhewinan], maanda anitaagwod owi gichi gimaakodaagewin gaawii wiikaa agaa daapinazig odinidiwin owi maanda gimaakidaajigaadeg bakwenigaadeg, e'waabmdowemigag gmaaminig agaa zhiwebag e'digosing Daniels giizhendamowin owi ekwaasidowaad ado naagidowenjigewiniwaa gewe wiisaakodeg. Naaknigewin aabdek ada nakwetaanan e'zinagendaagokin owi gimaakidaajigaadeg, miigwewaad naasaab yaawong zhiwe mina bimaadiziwin zhichigewinan miinwaa nakwetamowaad newen giizhendamowinan owi mina bimaadiziwin. Gnimaa age gdaa naanaagidowendaanaa owi Gaanada Mina Bimaadiziwin Naaknigewin ezhi baashkida-ang owi gimaakidaajigaadeg aajichigewin miinwaa owi nikiiyaa shki naaknigewin agezhi zhichigeng awii gagwekwendaagwog dibagekewin.
  • Gaawii gwa gnigen ndo debiwetiziin owi gimaakidaadijigaadeg. Adaa maadookidaagemigad newen kiinsan miinwaa aabdeg adaa zhichigemigad.
  • Aaniish minik enjitaawaad odeniwinan awii ginodimaadiziwaad? Aapaji gwa niibina nibazhiikigaadeg miinwaa baapinajigaadeg mashkowiziiwin, memdage gwa Inaakaneziwinan zhaazhigwa epiich bakwaagapiiwaad. Naaknigewin aabdeg awii naawichigaadenon ninda zinagiziwinan, waawiinjigaadeg newen ado inaangizhewiniwaa, miinwaa nigaazijigaadeg ado nibazhiikamowin.
  • Maanda naakinigewin aabdeg ada mashkowiziimigad, ada gashkitomigad awii bimaakinigaaziwaad/gagaandinigaaziwaad inaakinigejig awi bimaakwiiwaad apii dowendiziwaad miinwaa nakwetamowaad gimaakidaajigaadeg dawaag apii minezing.
  • Maanda naaknigewin aabdek nga miinigonaa owi maanda aabijisemigag meneziwin owi zhoonyaa debinigaadeg miinwaa nikaaziwinan.
  • Maziwe Kamig naagijigewinan. Maajiishkaachigaadeg newen Jordan miinwaa Joyce ado Naagzowaabmjigewinan. Minezim gichi naasaab dodaamowin awii nakwechigaadeg aabaji nondesemigag zhoonyaa minik debinigaadeg miinwaa ige newen biskaabisemigag gimaakidaajigaadeg dawe-aagin.
  • Gagwek dibaajimowin owi dibagaadewin: wegnesh e-diba-ang owi miinwaa aaniish nikiiyaa (C-92 ado miiwishkaan maanda) Gaanada gaawii agii nakwetiziin maanda zhiwe C-92, miinwaa agii aanwenjigaade maanda owi Quebec aanji dibaakinigeng.
  • Dibagekewin: dibishko, bezhigwendamang owi nendakenjiged owi naaknigewin agaa dibaatang Little Bear, e'digosing kiinsaan, memdage gwa newen zinagiziwinan zhiwe agii aabaji temigag webinigowin, minezim aabajichigan gewe Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig age misendimowaapa awii biijigaadeg Gichi kiing, kiinsing miinwaa waasa wekamig win adoopiwining apii dowendaagwog awii dibagekaaziwaad.
  • Aabdeg ada digosinon aabijichigan owi dibagekewin, aagwakida`iganan owi zhoonyaa debinamang maage gaawiin…Ndo dinendaanaa awii waabmdamaang ishpaamigag naagizowaabmjigewinan, miinwaa aabijichigewinan awii naagijigaadeg ninda naagizowaabmjigewinan.
  • Owi inendamowin gaawii wiikaa agii tesinag maajiishkaachigaadeg inaaknigewin [newen zhaazhigwa zhichigewinan dibisko gonaa Gichi Ogimaakwe Nookiiwin gewe Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig], aabdeg gwii nakwetaanaa owi maanda zhiwe mina bimaadizinwin naaknigewin.
  • Inaadiziwin zoongidewin gichi piitendagwog dash wiigwa gaawii wenpansino, mina bimaadiziwin naaknigewin adaa diba'amaawon miinwaa aasgaabiwichigaade maanda.
  • Owi aagonetamowin adaa digosin zhiwe e'nankiing awii majiginigaaziwaad bemaadizijig dibagekewaad. Dibagekaaziwin gichi piitendaagwod.

Inendamowinan e'niwendaagwog owi e'nankiing miinwaa ezhi azhaang awii zhichigaadeg owi naaknigewin

Giizhaa Agaa Yaajig Bemaadizijig aabdeg ada niigaaniwijigewog

  • Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig aabdeg ada niigaaniwijigewog. Maajitaatoong owi ishkode, Giizhaa Agaa Yaajig bemaadizijig agezhi niigaaniiwaapa owi gikinoowaabanjigan owi naagdowenjigewin age nakiimigag niinwi onji, miinwaa zhisijigaademigad owi nikiiyaa ezhi mineziyaang.
  • Gaawiin gego owi niinwi gaawii yaasiiyaang. Owi memaanji gichi piitendaagwog aawon wiji nibimadibii-aang odi dopwining, gaawii gagwejimigowaang miinwaa shkwe-aang bagidinigowaang, dash nimadibii-aang odi dopiwining.
  • Debwewin aawon newen kidiwinan gdo Gichi Piitiziinaanig miinwaa eshkiniigijig gaawi ado yaaniziinaa-aa gegeti yaawong odinaangizhewiniwaa zhiwe giizhendamowin zhichigaadeg… gegipii ani aawon awii miinigowaang aanin gashkitowin awii kidiyaang owi ezhiwebak owi gdo mina bimaadiziwininaa miinwaa mina awiyaang.
  • Aawiyaang Giizhaa Agaa Yaaji bemaadizijig ndo ayaanaa niibina awaa miigwe-aang maanda dinaanigidoniwin miinwaa owi yaawong mina bimaadiziwin odi kiinsing, waasa wekamig miinwaa gichi kiing gimaawin. Aabdeg gwii zhisidonaa gdo gikendamowininaa zhiwe agezhi madookidaagemigagiba.
  • Gdo inendamowininaa miinwaa gashkitowinan adaa miigwem maanda nankiiwin, gewe enaaknigejig adaa waabmdaanaa-aa owi ezhi waabmdamaang ezhiwebak.
  • Naadmaagaaziwaad eshkiniigijig awii gikendamowaad ezhiwebak, giikinigaaziwaad, eshkiniigijig ada-aanaa-aa nagadenjigewin owi mina bimaadiziwin miinwaa giishpin gikendamowaad, adaa maadokiiwog ado nagadendamowin minwaa gikendamowiniwaa.

Memdage gnowaabmjigaadeg owi niwendiwinan miinwaa nowonj dnowaa inaadiziwinan

  • Dibaaknigenini Edwards agii giizhaakinige niinwi onji; agii zhaabiwii-aa ana Joyce Echaquan? Agii aanjitoomigad ana owi zhichigewin? Gaawii, zaam owi aawon naaknigewin, aabdeg awii aanjisemigad owi iniwendiwin. Naasaab gdo ayaami nongo giizhigad, nikaazang onashowi nikiiyaa meshkwod dash minaandenjigaadeg iniwendiwinan. Ndo ginowaabmdaanaa miinwaa owi onashowewin miinwaa newen onashowe nikiiyaa awii naawitoong owi bemaadizijig iniwendiwin zinagendaagwog. Gdo ayaanaa dibenjigewin owi iniwendiwin, gaawi owi onashowewin, gaawii owi naaknigewin.
  • Ngii biindigemi owi niwendiwin owa Gichi Gimaa gaawii dash wiigwa ngii bagidinaziinaa ndo gimaakodaadiziiwinaa. Awii bagwaazhkining owi naaknigewin jibwaa gnowaabmdamang gdo iniwendiwinaa newen Waawiindamaagewinan, gaawii gego naaknigewin adaa gashkitosiin awii digonigaadeg kina ninda bebezhigoong iniwendiwinan miziwe Gaanada. Aabdeg gwii gnowaabmidaanaa owi iniwendiwin naanaagwiwiing etemigag miinwaa gaawii agii maajiishkaachigaadesino.
  • Ndo jichaag minwaa ode moshkinenoon zaam gdo dibaataanaa zhitowing iniwendiwin, giinwi, gdo agaa bimaadizijig miinwaa gdo nowendaagodinaanig. Dibaajimowin tenoon debaachigaadeg niigaan awii zhinigowing. Gdo naaknigewinaa aabeg awii maamidonenjigaadeg newen dibaajimowinan miinwaa yaamigag owi jichaag.
  • Mina bimaadiziwin aabdeg adaa daakaajigaadeg gewe Ntam Inaakaneziwinan zhichigewinan owi maamowi ani ayaang, noondaagidiying.
  • Naaknigewin dowendaagwog debwewin miinwaa aabaji naasaab yaawong dinaangidoniwin.
  • Dibaachigaadeg newen kwewog ekidowaad, binoojiinig, niizhiwi aadizijig, gdo minezinaa awii noondamang ninda giigidowinan. Owi apii dibaatamang bkaan ayaawin abi onjibaamigag naaknigewin, gdo dibaataan gikinowaajinaagozing, epiitizing bkaan yaawong, miinwaa yaa-aabi gego dnowaa.
  • Aabdeg ada temigag woshme e'bejibideg zhichigewin.
  • Maamowinaanaanig kina gwaya, maamowi biijigaaziwaad bemaadizijig, bizindiwindwaa eshkiniigijig akidowaad, maamowisijigaadeg inendamowinan maamowiyaang niigan ani zhaang mina indenamowin nikiiyaa- kina gwa gwaya gego nagijitoon miinwaa adaa-aan age bagidiniged miinwaa miigwed.
  • Azhaang odi ezhkiniigijig yaawaad, ishpi gikinomaagegamigoon, swenigaadeg owi wiindamaagewin.
  • Gaawii goweta adaa ginonaasiinaanig gichi nakiiwinan, maage endinakiing wiijii-ewinan. Aabdeg gwa gagwek gwii ozhaami odeniwinan/akiimiwaan e'bigosendimowaad awii nakwechigaadeg dash gewe odenwinan zhaawaad Ottawa. Giizhaa Agaa Yaajig gaawii memkaach ada nigadiziinaa-aa ado kiimiwan, gdaa ayaanaa ogimaawin abi waabimigiyaang.
  • Inakaaneziwinan nagishkodaadiwinan miinwaa: wegnesh newen giigidowin gewe e'yaajig akiing, gewe e'nakiijig?
  • Gaawii deminik ngii nondiziin newen odeniwinan, zhaazhowaaj gwa aanin bkaan gimaa gamig gagwejimigewin. Dowendaagwod awii biskanetoong owi ishkode miziwe Gaanada. Dash aabdeg woshme gwii noondaanaa gichi odena miinwaa odeniwing ekidowaad bemaadizijig. Manjigwa yaawiyin owa eshkiniigid maage netaawigid, maage gechi piitizid, gekaad, gikendamowin genwendang; wegwen gwa gichi odenaang maage shkoniganing, nisidwaabmjigaadeg newen nowonj dnowaa ekidowaad zhiwe odeniwining. Gaawii goweta ada aawisiiwog gewe aanin waajii-ejig maage e'giigidotamaagejig. Aamiidash gdo azhi ginowaabmigomi naasaab Giizhaa Agaa Yaajig aaawiying; age wiisgikaagiyaang woshme dash naadmaagowaang.
  • Iniwewin gdo gikinomaaginaa megwaach gwa midaasi shi nigodwaak owi mewizha agaa zhiwebak miinwaa owi nikiiyaa bemaadizijig agaazhi ginondiwaad niibna aanke bimaadiziwinan miinwaa dash amii maanda age dowendamaang awii maadokii-aang gewe aanin bemaadizijig.
Agpii agaa aanjchigaadeg: